امام باقر و امام صادق عليهم السلام بوده ، تابعان بسيارى - بويژه تابعان در مدينه - از ائمه اطهار عليهم السلام بهرههاى علمى فراوانى بردهاند .
بيشترين روايات تفسيرى از ميان تابعان از مدرسههاى مختلف ، از افراد زير است :
سعيد بن جبير ، مجاهد بن جبر ، عكرمه ، طاووس بن كيسان ، عطا بن ابى رباح ، سدّى كبير ، جابر جعفى ، قتاده ، حسن بصرى و ضحّاك بن مزاحم .
مفسران معروف مكه
يكى از معروفترين مدارس تفسيرى تابعان ، مدرسه مكه بوده است كه بارزترين چهرهها در اين مدرسه به دست ابن عباس پرورش يافتند . حدود سى نفر از مفسران نام برده شده كه چند تن بيش از ديگران در تفسير قرآن معروف بودند . اين افراد عبارتند از :
سعيد بن جبير ، مجاهد بن جبر ، عكرمه ( مولى ابن عباس ) ، عطاء بن ابى رباح ، طاووس بن كيسان يمانى و . . . اكنون به توضيح مختصرى دربارهء اين افراد مىپردازيم .
1 . سعيد بن جبير ( متوفاى 950 ق )
ايشان در تفسير شاگرد ابن عباس ، اهل كوفه و ساكن مكّه بوده است و روايات فراوانى در كتابهاى تفسيرى شيعه و سنّى از او نقل شده است . وى در سال 95 ق در 49 سالگى به دست حجاج بن يوسف ثقفى به شهادت رسيد . « 1 » مناظره او با حجاج ثقفى معروف است « 2 » و از روايات استفاده مىشود كه وى شيعه و از محبان اهل بيت عليهم السلام بوده است و علت قتل وى را نيز همين دانستهاند . او پيرو امام زين العابدين عليه السلام بوده است و آن حضرت از سعيد بن جبير ستايش مىكرد . « 3 »
اهل سنت نيز او را ستودهاند و مطلب فوق را با اندكى تغيير دربارهء او نقل
هامش
( 1 ) . شيخ عباس قمى ، سفينة البحار ، ج 1 ، ص 622 .
( 2 ) . محمد كشى ، اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 335 .
( 3 ) . همان .