بوده ، رها كرده است . ايشان مقدمهاى بر تفسير دارد كه مفسران حقيقى را پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و ائمه عليهم السلام مىداند و مباحث نزول قرآن ، نزول دفعى و تدريجى ، تعداد سورههاى مكى و مدنى ، تعداد آيات و كلمات قرآن ، نزول قرآن بر هفت حرف ، مفهوم واژهء قرآن و اشتقاق آن ، مباحث الفاظ از جمله بحث حقيقت و مجاز ، مفهوم فعل امر و نهى ، محكم و متشابه ، مبين و مجمل ، ناسخ و منسوخ ، عام و خاص ، امثال و مخاطبان قرآن ، نزل القرآن باياك اعنى و اسمعى يا جاره ، تكرار در قصهها ، جملهها و كلمات قرآن ، و فلسفه آن ، تفسير استعاذه و بسمله را در بردارد . « 1 »
ياد آورى مىشود كه اين تفسير با تحقيق جناب آقاى حسين درگاهى با مقدمه بسيار ارزندهاى در پنج جلد ، و تلخيص آن نيز در دو جلد به چاپ رسيده است .
در ذيل آيه شريفه
إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ . . .
مىنويسد : « صفا » همان سنگ صافى است كه حضرت آدم عليه السلام بر آن نماز خواند و « مروه » آن سنگ خشن است كه حوا همسر آدم بر آن نماز خوانده است و به همين جهت اين دو كوه را صفا و مروه ناميدهاند ؛ سپس آن را به ابن عباس ، امام باقر و امام صادق عليهما السلام مستند مىكند . « 2 »
2 . البلابل القلاقل
ابو المكارم حسنى واعظ ، از مفسران قرن هفتم و داراى تأليفات ديگرى از جمله هداية العوام في عقايد الانام در علم عقايد است . تاريخ تأليف رسالههاى كلامى
هامش
( 1 ) . ر . ك : نهج البيان ، ج 1 ، مقدمه تفسير .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 228