اگرچه نسخه برداران سندها را حذف كرده و تنها متن روايت را نقل كردهاند و نسخهء موجود مختصر شده است . يكى از نسخه برداران كتاب براى سهولت مطالعه و آسانى استنساخ « 1 » و نيافتن مؤلف براى اجازهء نقل ، برخى از راويان سندها را حذف كرده ؛ اگرچه نقل شده است كه تفسير عياشى تا ائمه عليهم السلام سند داشته است . اين عالم به خيال خود احتياطى كرده ؛ ولى اين كارش براى شيعه بسيار زيان داشته است . البتّه كتابى كه مسند بوده و مرسل شده ، با كتابى كه از اول مرسل باشد ، از نظر اعتبار بسيار تفاوت دارد .
افزون بر آن ، روايات اين كتاب احيانا با روايات تفسير قمى ، اصول كافى ، من لا يحضره الفقيه و تهذيب توافق كامل دارد كه امتيازى براى آن به حساب مىآيد . اين مطلب با مراجعه به پاورقى نسخه چاپى روشن مىشود ؛ زيرا در پاورقى از اصول كافى و تهذيب و . . . مأخذ داده شده و اين وجه اعتبارى است براى اين كتاب . « 2 »
اين تفسير تا سوره كهف در دو جلد آمده است و قسمت ديگر آن در دست نيست ارباب فن تفسير روايى و محدثان نيز همين قسمت موجود را نقل كردهاند ؛ مانند محدث بحرانى در البرهان ، حويزى در نور الثقلين ، فيض كاشانى در صافى ، و نيز علامه مجلسى در بحار الانوار .
دربارهء قسمت ديگر كتاب اطلاع دقيقى در دست نيست . برخى گفتهاند كه در كتابخانههاى شهرهاى جنوبى ايران ديده شده ؛ اما دليلى بر آن وجود ندارد . « 3 »
مرحوم سيّد حسن صدر ، مؤلف تأسيس الشيعه مىنويسد :
له كتاب التفسير يعرف بتفسير العياشى في مجلّدين كبيرين غير أنّ الموجود منه اليوم نصف التفسير . كان في طبقة الكلينى من علماء المأة الثالثة ؛ « 4 » عياشى كتاب
هامش
( 1 ) . ر . ك : ايازى ، سير تطور تفاسير شيعه ، ص 51 .
( 2 ) . آشنايى با تفسير قرآن مجيد و مفسران ، ص 66
( 3 ) . تفسير عياشى ، مقدمه علامه طباطبائى بر تفسير عياشى ، ص 2
( 4 ) . همان