است كه بيشترين روايات تفسيرى را نقل كرده و بيش از يك چهارم تفسير ابن مسعود از آن اوست . « 1 »
سدّى از اصحاب امام سجاد عليه السلام ، امام باقر و امام صادق عليهم السلام بوده است . « 2 » محدث قمى مىنويسد : سدّى ، مفسرى معروف است كه در كتب تفاسير ، اقوال و آراى ايشان نظير آراى مجاهد ، قتاده ، كلبى ، شعبى و مقاتل ذكر شده و ابن حجر او را صدوق و از شيعيان مىداند . « 3 » ابن عطيه گويد : سدّى كسى است كه عامر شعبى وى و نيز ابى صالح را مورد طعن قرارداده ؛ زيرا شعبى معتقد بود اين دو مفسّر براى نظر و تأمل در حديث مسامحه و كوتاهى مىكنند . « 4 » سيوطى ديدگاه خود را دربارهء سدّى اين چنين بيان مىكند : ثورى و شعبة الحجاج از سدّى حديث نقل كردهاند ؛ اما راوى تفسيرى كه سدّى آن را فراهم كرده « اسباط بن نصر » است كه وثاقت او مورد اتفاق نمىباشد ؛ ولى بايد گفت كه تفسير سدّى بهترين تفاسير است . « 5 »
4 . مسروق بن اجدع كوفى ( متوفاى 63 ق )
مسروق بن اجدع ، از اهالى يمن است كه در ايام خلافت ابو بكر به مدينه آمد و سپس در كوفه ساكن شد . وى از نظر اهل سنت از وثاقت برخوردار است ؛ « 6 » ولى رجال شناسان شيعه بيشتر به نكوهش وى پرداخته « 7 » و برخى او را مخالف امير المومنين عليه السلام معرفى كردهاند . « 8 »
شعبى گويد : « من كسى كوشاتر از او در طلب علم نديدم . او از شريح در مقام فتوا داناتر بود ؛ از اين روست كه شريح موقعى كه در مىماند ، از او نظر مىخواست . »
على بن مدينى گويد : « هيچ يك از اصحاب ابن مسعود از او پيشى نگرفت . او از
هامش
( 1 ) . ر . ك : خضيرى ، تفسير التابعين ، ج 1 ، ص 302 .
( 2 ) . تأسيس الشيعه ، ص 326
( 3 ) . سفينة البحار ، ج 1 ، ص 611
( 4 ) . جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 2 ، ص 323
( 5 ) . همان ، ج 4 ، ص 200
( 6 ) . ر . ك : تهذيب التهذيب ، ج 10 ، ص 109 .
( 7 ) . عبد اللّه مامقانى ، تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 211
( 8 ) . سفينة البحار ، ج 1 ، ص 617