از قتاده در تفاسير شيعه و اهل سنت ؛ از جمله مجمع البيان طبرسى ، تبيان شيخ طوسى ، تفسير القرآن العظيم ابن كثير ، درّ المنثور سيوطى و جامع البيان طبرى روايات فراوانى نقل شده كه شايسته است در اين باره تفحص و استقصاى جمعى صورت گيرد .
2 . جابر بن يزيد جعفى ( متوفاى 128 ق )
جابر بن يزيد جعفى ، از مفسران تابعى و از اصحاب و شاگردان امام سجاد عليه السلام و امام باقر عليه السلام بوده است . روايات فراوانى در تفسير ، احكام و ويژگيهاى اهل بيت عليهم السلام از او نقل شده كه نشانهء شيعه بودن وى است ؛ از اين رو اهل سنت تنها ايرادى كه از وى گرفتهاند ، شيعه ( رافضى ) بودن اوست . سفيان ثورى گويد : جابر صدوق در حديث است ؛ جز اينكه شيعه و رافضى است . « 1 » همو گويد : در مقام نقل حديث پرهيزكارتر از جابر نديدهام . وكيع كه خود از مفسران است ، گويد : در هرچه خواستيد شك كنيد ؛ ولى در اينكه جابر ثقه است شك روا مداريد . « 2 »
شيخ طوسى او را از اصحاب امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام شمرده است . « 3 » سيد حسن صدر دربارهء وى مىنويسد : جابر بن يزيد جعفى از پيشوايان حديث و تفسير است و آنها را از محضر امام باقر عليه السلام آموخته . « 4 » نجاشى گويد : جابر بن يزيد جعفى ، ابو عبد اللّه ( و به گفتهء ابن ابو محمد ) عربى اصيل است كه به ديدار امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام نايل آمد و در زمان امام صادق عليه السلام در سال 128 ق درگذشت . وى چند كتاب دارد كه از جمله آنها « تفسير » است ؛ آنگاه سند خود را دربارهء آن تفسير آورده است . شيخ مفيد در رسالهء عدديه او را در زمرهء كسانى آورده است كه طعن بر آنان
هامش
( 1 ) . ابو على ، منتهى المقال ، ص 73
( 2 ) . تهذيب التهذيب ، ج 2 ، ص 74
( 3 ) . ر . ك : سيد ابو القاسم خويى ، معجم رجال الحديث ، ج 4 ، ص 17 - 21 ؛ التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب ، ج 1 ، ص 422 .
( 4 ) . سيد حسن صدر ، تأسيس الشيعه ، ص 326 .