زواياى گوناگون جايگاه عترت و پيوند آنان را با قرآن به گونهاى مستدل و با استناد به گفتههاى شمار زيادى از عالمان اهل تسنّن ، بررسى نموده كه گزارش چكيدهاى از آن را در چند بخش كوتاه تقديم مىكنيم :
ايشان نخست ، با بيان اين نكته كه ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم معارف الهى ، فرايض دينى ، سنن نبوى و همهء آنچه را كه مورد نياز مردم است ( در امر هدايت و ديندارى ) به عترت پاك و ذريّهء گرانقدرش ، سپرده است و ازاينرو ، پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم آنان را همتايان قرآن خوانده و در موارد انبوهى ، امت خود را به پيروى از آنان و بهرهگيرى از دانشهاى بىپايانشان فرا خوانده است ، آنگاه در تأييد اين سخن به پارهاى از روايات استناد مىكند ، كه نخستين آن ، حديث معروف ثقلين است و پيش از نقل اين حديث نكتهاى را دربارهء اعتبار بالاى سند آن مىنويسد كه در بحث مربوط به سند حديث ، آن را ياد كرديم . سپس طى پانزده صفحه « 1 » ، شمارى از نسخههاى متعدد آن را از منابع گوناگون اهل تسنّن ، بازگو مىكند و پس از بررسى وجه نامگذارى قرآن و عترت به « ثقلين » ، به شرح و تفسير بخشهاى مختلف حديث از نسخههاى متعدد آن مىپردازد كه گزيدهء آن را ياد مىكنيم :
الف - برداشتهايى از عبارت « ما ان تمسّكتم بهما لن تضّلوا أبدا »
در اين بخش از حديث ، هفت نكته برداشتى از آن را به شرح ذيل يادآور مىشود و سپس گفتههاى تأييدآميز شمارى از عالمان اهل تسنّن را دراينباره گزارش مىكند . « 2 »
نكتهء اول : گرفتار شدن امّت به فتنهها است كه ، پس از درگذشت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم روى مىدهد و نيازمندى آنان به وسيلهاى نجات بخش را آشكار مىسازد ، اين نكتهء از آن جا بدست مىآيد كه مفهوم عبارت فوق آن است كه در صورت عدم تمسّك به قرآن و عترت ، زمينه گمراهى فراهم است .
نكتهء دوم : وعده پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم صادق به اين كه تا آن زمان كه مسلمانان به اين دو ثقل ، در كنار هم ، چنگ زنند از گمراهى و لغزش بدور خواهند بود ، اين نكته از ظاهر جملهء فوق
هامش
( 1 ) . همان ، از ص 20 تا ص 35 .
( 2 ) . همان ، از ص 61 تا ص 73 .