بيشترى دارد . ازاينرو ، بر تفسيرپژوهان و حديثشناسان است تا با دقّت و احتياط بيشترى به بررسى روايات تفسيرى بپردازند ، تا در صورت امكان ، آنچه را غاليان بافتهاند ، تفسير آيه نپندارند .
مرز غلوّ با تكريم :
آنچه در باب غلوّ گفته شد و بر دقّت ، احتياط و پرهيز از آن تاكيد شد . نبايد مانع از تكريم و بزرگداشت اهل بيت عليهم السّلام كه يك وظيفه است بشود ، به ديگر سخن ، بايد مرز ميان غلوّ با تكريم و احترام را شناخت و از يكسان نگرى دربارهء آن دو پرهيز نمود و نبايد گذاشت به بهانهء غلوّ ، دست از وظيفهء تكريم كشيده شود . همچنان كه نبايد با نام تكريم و تعظيم امامان عليهم السّلام به غلوّنگرى دربارهء آنان پرداخت و از آنان موجوداتى خداگونه ساخت .
مسالهء تكريم و بزرگداشت معصومان عليهم السّلام ، اعتقاد به عصمت ، پاكى و نيالودگى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و اهل بيت گراميش و نيز ، تصديق معجزات و كرامات آنان و در كنار آن ، اعتقاد به اين كه آنان با همهء كمالاتشان ، آفريده و بندهء پروردگار خويش هستند ، همه و همه ، جزء مبانى عقيدتى و اصول مسلّم و عقلپذير شيعيان راستين به شمار مىرود و در برابر آن ، از هر گونه انديشهء غلوّ و تفويض ، به معناى پنداشت واگذارى امور آفرينش به امامان از سوى خداوند ، بيزارى مىجويند . « 1 »
با اين حال ، غفلت از فرقگذارى ميان غلوّ با تكريم ، سبب گشته است تا برخى از كج انديشان ، تكريم شيعه را غلوّ بپندارند و باورمندى آنان به عصمت اهل بيت عليهم السّلام و معجزات و كرامات آنان را با غلوّ يكسان بشمارند و چنين اتّهام ناروائى را دربارهء آنان روا بدارند ، چنانكه مؤلّف كتاب « الوشيعة فى نقد عقائد الشّيعه » در بحث مربوط به غلوّ ، پس از آن كه سخن شيخ صدوق رحمه اللّه را در اعتقاد شيعه به كافر بودن غلات و گمراه بودن آنان نقل مىكند آنگاه در نقد گفتار وى مىنويسد : « الشّيعه تفرط افراطا فى الأئمّه . . . »
« شيعه ، دربارهء امامانشان افراط گونه مىانديشد ، و آنچه را كه صدوق رحمه اللّه غلوّ مىشمارد و
هامش
( 1 ) . ابو جعفر ، محمد بن بابويه قمى ، ( شيخ صدوق ) ، تصحيح اعتقادات ، پيشين ، در اين كتاب از ص 197 تا ص 120 ، اصول اعتقادى شيعه دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و امامان عليهم السّلام به اختصار بازگو شده است .