فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى ) — صفحة 242

رؤيت موسى بود بارى - تعالى - را به هنگام ظهور و تجلّى بر كوه طور . خلاصه ، اوصاف و ويژگىهايى اين عالم و امور و شؤوناتى كه حكماى اشراق ، با قول به وجود اين عالم ، آنها را توجيه مىكنند فراوان است از جمله اينكه : اين عالم مثال ، يكى از جايگاه‌هاى مهمّ بازگشت نفوس ناطقهء انسانى بعد از مرگ جسمانى است . بدين توضيح كه نفس ناطقهء انسانى كه خود در اصل ، نور است ، هر گاه با اطّلاع بر حقايق و عشق به عالم انوار ، از رجس عالم جسمانى خلاص يافت و مصفّا شد ، بعد از مرگ ، همين كه عالم انوار محض را مشاهده كرد بدان جا مىپيوندد و طهر و قداستى به سان انوار مجرّد قواهر ، پيدا مىكند و به نسبت عشق و شوقى كه دارد در عالم انوار صعود مىنمايد تا آنجا كه از شدّت تقرّب به انوار قاهره و نور الانوار ، اتحادى عقلى با انوار حاصل مىكند و اين انوار قاهره همچون كالبدهاى جسمانى ، مظاهر اين نفوس مدبّره مىشوند : « . . . و الانوار الاسفهبديّة ، اذا قهرت الجواهر الغاسقة و قوى عشقها و شوقها الى عالم النّور و استضاءت بالانوار القاهرة . . . فاذا انفسدت صياصيها يتخلّص الى عالم النّور المحض و يصير قدسيّا تقدّس الانوار القدسيين . . . فيصير الانوار القاهرة مظاهرة للمدبرّات كما كانت الابدان مظاهر لها . . . » . « 1 » امّا نفوس سعدايى كه در علم و عمل متوسّطاند و به درجهء كاملين نرسيده‌اند به قسمت افلاك نورانى عالم مثال ، كه همان شهر هورقليا