تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1528

مساهمون:

ص١٥٢٨
كتب ديگر نوشته . و ديگر سيد صالح كه در عمود اين نسب افتاده . و مرحوم داعى صاحب عنوان از اهل حكمت و عرفان و داراى علوم معقول و منقول و طب بوده و شعر هم مىگفته و تخلص داعى مىنموده ، و شرح احوالش در « مجمع الفصحا 2 : 129 » و مقدمهء كتاب « مجمع الاخيار » خودش نوشته ، و آنچه از اين مقدمه كه نسبة مفصل‌تر است با ملاحظهء بعضى از مواضع ديگر برمىآيد اينكه : وى در سنه 1158 هزار و صد و پنجاه و هشت - مطابق ( 1124 يا 1123 ) شمسى - در دزفول متولد شده ، و مدتى در اصفهان خدمت مرحوم آقا محمد بيدآبادى و سيد حجة الاسلام بوده ، و يك سفر يا بيشتر هم بطهران رفته و آنجا با مرحوم رضا قلى خان هدايت صاحب « مجمع الفصحا » ملاقات نموده و منظور نظر فتحعلى شاه نيز گرديده ، و در دزفول از دست اقوام خود كه مردمانى نادان و بىسواد بودند بتنگ آمده و در بيرون شهر منزلى براى خود تهيه كرده كه هنوز آن محل در نزديكى بقعهء او معين و معلوم است ، و امور معاش خود را از مزرعهء ( دويلان ) - كه در جنوب دزفول است و امير تيمور آن را بسيورغال جدش مقرر داشته - مىگذرانيده ، و با محمد على ميرزاى دولتشاه و فرزندش محمد حسين ميرزا محشور و معاشر بوده چنان‌كه كتاب « مجمع الاخيار » را كه اينك ذكر مىكنيم بنام محمد حسين ميرزا تأليف كرده ، و در طريق تصوف خدمت مرحوم آقا سيد صدر الدّين دزفولى ( 1258 ) سرسپرده و دختر خود بىبى خانم را بوى تزويج نموده . و چندين كتاب تأليف فرموده : اول « ديوان اشعار » به طرز اشعار » بسحاق اطعمه ، كه آن را ميرزا جعفر انصارى ( 1312 ) جمع كرده . دويم ديوانى ديگر كه نسخه آن ناياب است . سيم كتاب « دولت خاقانيه » در تاريخ خوزستان نظما و نثرا ، چنان كه در « الذريعة 9 ش 1864 » فرموده . چهارم كتاب « مجمع - الاخيار و تذكرة الابرار » در مزارات متبركهء دزفول و احوال صاحبان آنها كه شاگردش مرحوم ظهير الاسلام مقدمه‌ئى بر آن نوشته ، و اين شرح حال ازآنجا نقل شد ، و آن را چنان‌كه گفتيم بنام حشمة الدوله در سنه 1246 تأليف فرموده . پنجم كتاب « نهاية الطلب » در علم طب كه نيز نسخه‌اش پيدا نمىشود . و آخر پس از مدت نود و هشت سال عمر در دزفول وفات كرد ، و هم آنجا در بيرون شهر در مقبره‌ئى كه برابر منزل خود ساخته بود دفن شد كه تاكنون قبرش در آنجا - بفاصلهء صد پا
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1528 | ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )