* ( 630 - تولد يحيى خان معتمد الملك قزوينى ) *
وى فرزند ميرزا نبى خان امير ديوان قزوينى ( 1241 ص 1142 ) و خود از رجال و أعيان دورهء ناصرى است ، و بهطورىكه در « تاريخ مدرسهء سپهسالار : 2 در پاورقى » نوشته در أوائل اين سال - مطابق أواسط سال 1207 شمسى - در قزوين متولد شده ، و پس از تحصيلات ابتدائى باتفاق برادر بزرگ خود حاج ميرزا حسين خان باروپا رفت ، و پس از تكميل تحصيلات بايران بازگشت و در قزوين بود تا ميرزا تقى خان امير - چنان كه در احوال حاجى ميرزا حسينخان گذشت - نظر برابطهئى كه با پدر او داشت وى را با حاج ميرزا حسين خان بطهران آورده و در تحت تربيت خود قرار داد ، و در ايامى كه برادرش كارپرداز بمبئى شد وى وارد مشاغل دربارى گرديد ، و در سنه 1273 مأمور پطروگراد ، و در سنه 1275 مأمور استانبول شد ، و پس از مراجعت ملقب بمعتمد الملك گرديد ، و در ايام صدارت برادر ، در سنه 1288 مدير مشورتخانه شاهى بوده ، و در أواخر همين سال وزير مخصوص و سركشيكچىباشى اردو گرديد و ضمنا دختر شاه را هم تزويج نمود ، و در سنه 1291 با ناصر الدّين شاه بفرنگ رفت ، و پس از بازگشت والى فارس ، و در سنه 1294 والى مازندران شد ، و در سنه 1299 پس از وفات برادر ملقب به مشير الدوله و وزير عدليه شد و مدرسه و مسجد آن مرحوم را كه ناتمام مانده بود باتمام رسانيد ، و در سنه 1302 وزير خارجه گرديد ، و آخر در پنجشنبه بيستم ماه جمادى الآخرة سنه 1309 ، چنان كه در « طرائق الحقائق 3 : 195 » نوشته - مطابق اول دلو ماه برجى - در طهران وفات كرد و نعش او را بمشهد برده و نزد برادر دفن كردند ، و پس از وى فرزند ارشدش حاج ميرزا حسين خان معتمد الملك بأمور مدرسه رسيدگى مىنمود ، و پس از فوت وى چون او را فرزند ذكورى نبود در هروقتى كسى دخالت مىكرد تا در 3 شوال 1362 آقا ابراهيم آشتيانى ناظم امور مدرسه گرديد ،