منتهى المقال » در بيان مجاهيل از رجال تأليف نموده .
و همين مؤلف بزرگوار مصفى در كتاب « الذريعة 4 : 413 » رسالهء ملا درويش على را بعنوان « تكملة رجال ابى على » ذكر كرده ، و در ( ج 2 ص 283 ) « اكمال منتهى المقال » را آورده و فرمايد مؤلف آن شيخ محمد على بن قاسم آل كشكول حايرى است كه شاگرد صاحب « فصول » و شريف العلماء بوده و بأمر او اين كتاب را نوشته و در روز جمعه نيمه شوال سنه 1245 از آن فارغ شده ، و علاوه بر ذكر مجاهيل بسيارى از معلومين الحال را كه شيخ ابو على واگذار نموده او ذكر كرده و وى چندين كتاب ديگر نيز تأليف كرده ، همچون كتاب « التنبيهات السنية » در اصطلاحات رجاليه كه فائده پنجم آن را كتابى مستقل قرار داده بنام « حديقة الانظار » در مشيخهء « فقيه » و « تهذيب » و « استبصار » ، و هم كتابى دارد بنام « الفوائد الغاضرية » كه اجازهء صاحب « فصول » و شريف العلماء با آن بود ، انتهى .
و چندين نفر حاشيه بر اين كتاب دارند : 1 - مرحوم آقا سيد صدر الدين عاملى كه وى حواشى متفرقهاى بر آن نوشته كه آنها را فرزند برادرزادهاش آقا سيد حسن صدر جمع و تدوين نموده بنام « نكت الرجال » . 2 - مرحوم سيد ابو تراب خوانسارى كه در ( 1271 ) بيايد ، چنان كه در « احسن الوديعه 2 : 14 » نوشته .
3 - آقا سيد حسن صدر مرقوم . 4 - مرحوم حاجى نورى . 5 - مرحوم حاجى ملا على ميرزا خليلى . 6 - سيد شرف الدّين مرعشى كه تمام اين شش حاشيه را در « الذريعة 6 : 222 » ذكر كرده با بيان تفصيل هريك .
مرحوم شيخ ابو على روايت مىكند از استاد خود آقا محمد باقر چنانكه در « مستدرك 3 : 42 » نوشته و فرمايد شايد از ساير اساتيد و معاصرينش چون سيد بحر العلوم و آقا سيد على نيز روايت نموده باشد .
و هم بهطورىكه آنجا دارد روايت مىكند از او شيخ عبد العلى رشتى و از او مرحوم حاج ملا على ميرزا خليلى ( ره ) كه در ( 1226 ) بيايد . و آن بزرگوار در اين سال هزار و دويست و شانزده چنان كه در « مصفى المقال : 394 » و بسيارى از مواضع ديگر فرمودهاند ، پس از مراجعت از سفر حج در نجف وفات كرده ، و در مصفى فرمايد به خط فرزندش شيخ على در هامش منتهى چنين يافت شده ، انتهى .
و در بعضى جاها دارد كه پس از برگشتن حج كه هنوز به خانه خود نرسيده بود
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 597
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٥٩٧