تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 475

مساهمون:

ص٤٧٥
خزانه‌دار فتحعلى شاه چنان‌كه در « مجمع » است يا خزانه‌دار آقا محمد خان چنان‌كه در « مطلع » است نوشته‌اند ، برحسب طبقه چنين مىنمايد كه آن دو برادر فرزندان حسينعلى بيك مذكور باشند . به‌هرحال ، آقا موسى علاوه بر خزانه‌دارى آقا محمد خان پيش خدمت خاص او هم بوده و وقتى بسبب اندك تغافل و تكاهل در خدمت مورد غضب او قرار گرفته و مقطوع - الانف گرديد و در اثر آن عزلت‌گزينى را بر خودبينى برگزيد و باذن وى مجاورت كربلاى معلى را اختيار نمود و هم آنجا متوفى و مدفون گرديد و دوستعلى خان برادرش در سنه 1237 در ييلاق همدان وفات كرد ، و حسينعلى خان فرزند اين دوستعلى خان ، معير - الممالك دولت ناصر الدّين شاه بوده و در سنه هزار و دويست و هفتاد و چهار مانند خود صاحب عنوان وفات كرد . و صاحب عنوان خود در اين سال بنص « مجمع » در كربلا متولد شده و بعد از چندى بمازندران رفته و در سارى ساكن شد ، و در شعر تخلص مسكين مىنمود ، و پس از آن به خدمت حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه ( كه در ج 1 سال 1203 عنوان 90 ص 156 گذشت ) بار يافت و نسبت به فرزند وى فروغ الدوله كه هماره مداحى او را مىنموده چنان‌كه آنجا در ( ص 157 ) نوشتيم تخلص فروغى يافت و در شاعرى بلكه مراتب عرفان بپايه‌ئى بلند و درجه‌اى ارجمند شتافت . در « مجمع » فرمايد وى را حالت طلب و درويشى غالب بود و غالب اوقات با آن طايفه معاشرت خوش داشت و به خدمت بسيارى از مشايخ و اهل حال معاصرين رسيد ولى ارادت واقعى بجناب ميرزا امين شيرازى كه از سلسله چشتيه بود حاصل كرد ، و سالها با او بسر برد و در طهران سكونت اختيار كرد ، و بعد از تشرف به خدمت ميرزا امين ديگر اصلا قبول ملازمت ننمود ، و در شيراز و كرمان مرا با او دوستى و مودت بهم رسيد و او مردى نجيب و قانع و فقير و غيور و شاعرى پخته است ، در غزل‌سرائى مرتبه‌اى بلند دارد ، و مضامين پسنديده در اشعار درج مىنمايد و غزليات او مقبول طباع است ، انتهى . و در « مطلع » فرمايد : از اجله شعراء است كه شايد ديوان غزليات فروغى بعد از شيخ سعدى و خواجه حافظ بر تمام دواوين شعراى غزل‌سرا برترى و مزيت داشته باشد ، اجمالا بايد دانست كه فروغى از مشاهير عرفا و اكابر شعرا و در تجرد و بزرگى او حرفى نيست ، انتهى مختصرا . و در « المآثر » فرمايد : از صناديد اساتيد شعراء اين