* ( 191 - تولد مرحوم حاج ملا هادى سبزوارى ) * * ( قدس سره العزيز ) *
وى فرزند مرحوم حاجى ميرزا مهدى بن حاج ميرزا هادى بن حاج ميرزا مهدى ابن محمد صادق تاجر سبزوارى است . حاجى ميرزا مهدى بن حاجى ميرزا هادى و پدرانش كه اينجا ذكر شدند همه در سبزوار اهل ثروت و شهرت و اعتبار و مردمانى خيرمند و نيكوكار بودهاند و موقوفاتى از آنها تاكنون باقى و برقرار است ، چنانكه در رسالهئى كه اينك ذكر مىكنيم كه در أحوال حاجى صاحب عنوان تأليف شده در ( ص 1 ) نوشتهاند ، بلكه آنجا درباره اين حاجى ميرزا مهدى بن حاج ميرزا هادى نوشته كه از علماء عهد و با مكنت بوده و در سبزوار طبابت مىنموده ، و در سنه 1220 بعنوان اداء حج اسلام به مكه معظمه رفته و در مراجعت از راه دريا بشيراز وفات كرده ، انتهى .
فرزندش مرحوم حاج ملا هادى صاحب عنوان - قدس اللّه تعالى سره العزيز - از اجلهء حكماء عصر و بزرگان زمان خويش بوده ، و سالها مىگذرد كه مملكت ايران و مذهب شيعه بلكه ملت اسلام چنين عالمى بزرگوار و نابغهئى نامدار و حكيمى مرتاض و فيلسوفى فياض و عالمى عامل و عارفى كامل و فرزانهاى فاضل و سالكى و اصل در صفحه روزگار نياورده ، و بااينهمه ، وى در فقه و اصول و ادبيات نيز شركت مىنموده و شعر فارسى و عربى را بغايت روانى و نهايت سلاست مىسروده ، و تخلص أسرار مىفرموده .
شرح أحوال آن جناب را اولا خودش به خواهش شخصى كه از او درخواست نموده نوشته كه آقاى اسرارى در رسالهئى كه اينك ذكر مىشود در ( ص 51 ) عين عبارت آن را نقل كرده . و بعد از آن در چندين كتاب ديگر مانند « رياض العارفين : 417 » كه از همه مقدمتر و در سال 1278 در حيات وى احوال او را در آن آورده ، و « مطلع الشمس 3 : 203 » و « المآثر و الآثار : 146 » و « طرائق الحقائق 3 : 216 » در متن و حاشيه و « شمس التواريخ : 31 » و « دانشوران خراسان : 225 » و مقدمهئى كه فرصت شيرازى بر ديوان وى نوشته و آن را در منشآت خود كه ضميمه ديوان او چاپ شده ذكر كرده ( در ص 455 ) ، و « مجلهء يادگار ( سال 1 شماره 3 صادر در ذىالقعده 1363 ) » و غير اينها نوشتهاند ، و اين فقير نيز در كتاب « عراضة الاخوان در سفرنامه خراسان ( ص 122 تا 136 ) » بتفصيل تمام تا آنجا كه اطلاع داشته احوال او را ذكر كردهام ، و از همه اينها بهتر بموجب قضيهء أهل البيت ادرى بما فى البيت ، رسالهئى است كه آن را