الاقبال » . سيم : كتاب « جوارس التفريح » . چهارم : كتاب « الجوهر الوقاد » در شرح « بانت سعاد » ( قصيدهء معروفه كعب بن زهير ) . پنجم : كتاب « حديقة الأفراح لازالة - الأتراح » در احوال ادباء عصر خود . ششم : كتاب « العجب العجاب » در آنچه مفيد است براى كتاب . هفتم : كتاب « المناقب الحيدرية » در أشعارى كه در مدح غازى الدّين حيدر مرقوم گفته شده . هشتم : كتاب « منهاج البيان الصافى » در علم عروض و قوافى . نهم :
كتاب « نفحة اليمن فى ما يزول بذكره الشجن » در پنج باب در حكايات لطيفه ، كه آن را بتشويق لمسدن خاورشناس انگليسى تأليف كرده ، و فيلوت خاورشناس آن را بانگليسى ترجمه نموده ، و ميرزا حاجى آقاى واعظ تفريشى كه دو 1347 بيايد سه باب آن را بپارسى ترجمه كرده . دهم : كتاب « المكاتيب » در مراسلاتى كه بعنوان مولوى رشيد الدّين خان نوشته . يازدهم : كتاب « شمس الاقبال » در مناقب ملك بهوپال . و اين چند شعر را محمدصادق خان أختر معاصر وى در كتاب « آفتاب عالمتاب » از او آورده :
باد نو روزى وزيد اندر ز من * گل چراغ افروخت در بزم چمن
نالههاى بلبل فصل بهار * شوق را افزود بهر وصل يار
من بهجران نگار گل عذار * گل فشانم دائما از چشم زار
بىجمالش اين بهارم دشمن است * نيست دشمن در نگاهم گلخن است
و بالاخره وى در نوزدهم ماه ربيع المولود سنه هزار و دويست و پنجاه و شش مطابق ( . . . ) جوزا ماه برجى در شهر پونه هند وفات كرد ، چنانكه نص مجله ( ص 144 ) است و در جلد چهارم « الذريعة : 143 » در سنه 1250 بدون تعيين ماه و روز نوشته كه ظاهرا اشتباه باشد . و وى را فرزندى است بنام شيخ محمد عباس كه در 1241 بيايد .
* ( 58 - تولد نشاطى شاعر هزارجريبى ) *
وى ميرزا عباس از أهل هزار جريب مازندران ، و خود از شعراء عصر و رجال دهر خويش و معروف بميرزا بابا و نيز نشاطى خان بوده ، و شرح احوالش را ميرزا محمد بن فتحعلى لواسانى در مقالهئى شامل پانزده صفحه در مقدمهء ديوانش نوشته ، و از آن چنين برآيد كه وى بنص اين مقاله ( ص 4 ) در اين سال در قريه سرخ ده واقعه در سرحد سمنان و دامغان بمحاذات چشمهسار مشهور به چشمه على متولد شده و چون پدرانش