* ( 57 - تولد مرحوم ميرزا أحمد شروانى ) *
وى فرزند ميرزا محمد تقى بن ميرزا محمد على بن ميرزا ابراهيم خان انصارى همدانى است .
شرح احوالش در كتاب « دانشمندان آذربايجان : 31 » و « أعيان الشيعة : جزء 10 - جلد 11 » در دو جا به گمان تعدد و احتمال اتحاد و برخى از مجلدات متفرقه « الذريعة » و « مجلهء يادگار 5 : 4 و 5 : 143 - 145 » به نظر رسيده ، و از آنها همه خلاصه چنين مىشود كه ميرزا ابراهيم خان بنص « الذريعة 5 : 291 » وزير نادر شاه بوده ، و پس از آن استعفاء داده و در نجف تا آخر عمر مجاورت گزيده ، فرزندش ميرزا محمد على كه وى را در « الذريعة » ( على ) نوشته بنص مجله ( ص 143 ) مستوفى الممالك نادر شاه بوده .
فرزندش ميرزا محمد تقى بنص مجله ( همان صفحه ) پس از اقامت در شروان بشيخ محمد شروانى معروف شده ، و بعد از اقامت در يمن در شهر حديده با دختر سيد حيدر بغدادى از تجار و دلالان عراق وصلت نموده انتهى .
و شايد بههمينجهت نام او را در « الذريعة » ( محمد ) نوشته ، و بههرحال ميرزا احمد صاحب عنوان از علماء و اهل فضل و ادب در عصر خود بوده و شعر هم مىگفته .
وى در اين سال در حديده از بطن دختر سيد حيدر مرقوم متولد شده و بعد از تحصيلات در يمن ، در سنه 1220 بهندوستان رفته و در كلكته ساكن شد ، و آنجا اولياء انگليسى شركت تجارتى شرق ، وى را در حدود سال 1224 بمعلمى عربى مدرسهء فرويليام انتخاب نمودند .
( فرويليام ، نامى است كه انگليسيان بسه قريه حومه كلكته بافتخار ويليام پادشاه خود داده و در آنجا مدرسهاى براى تعليم عربى ساختند ) .
ميرزا احمد چندى در اين مدرسه بتعليم و تصحيح چندين كتاب عربى براى چاپ بسر برد و پس از آن استعفاء داده ، و نزد غازى الدّين حيدر ملقب بشاه زمان پادشاه ولايت أود رفت و در نزد او منزلتى تمام يافت ، و دختر سيد اسماعيل نامى را آنجا تزويج نمود ، و پس از وفات شاه زمان بكاونپور و بنارس و حيدرآباد و بهوپال و بمبئى سفر نمود ، و در مدت عمر چندين كتاب تأليف فرموده ، اول : كتاب « بحر النفائس » . دويم كتاب « ناج -