صادق بود « 97 » و ابو حفص « 98 » و يحيى معاذ « 99 » و شقيق بلخى ( رحمهم اللّه ) « 100 » را
هامش
( 97 ) رجوع كنيد به تذكرة الاولياء ج 1 ، ص 130 - صاحب تذكرة الاولياء فقط " صادق " نوشته است و اينجا اگر از صادق مراد همان جعفر صادق ( رح ) است از روى تاريخ محل نظر است زيراكه بايزيد بسطامى ( رح ) بعد از ارتحال حضرت جعفر صادق ( رح ) متولد شده بود چه امام جعفر صادق در زمانهء سلطنت عبد الملك بن مروان اموى بتاريخ 17 ربيع الاول سال 80 يا 83 ه تولد يافت ( مسالك السّالكين ج 1 ، ص 216 - سفينة الاولياء ص 40 ) و در سال 148 ه بجوار رحمت حق پيوست ( ايضا ) و بايزيد رح در سال 261 يا 264 ه درگذشته است درين صورت تقارن زمانى ميان امام جعفر صادق ( رح ) و بايزيد ( رح ) بعيد بلكه محال است و اين موضوع را اگر از نظر يك مؤرخ بررسى كنيم درمىيابيم كه از لحاظ تاريخ ممكن نيست كه بايزيد ( رح ) محضر جعفر صادق ( رح ) را درك كرده باشد - صاحب روضات الجنات بروايت محمد بن عيسى المشهور به حاجى ممكن خراسانى نوشته است كه ( بايزيد به خدمت صد و سيزده نفر از مشايخ رسيده است و آن حضرت ( جعفر صادق ) استاد چهاردهم او بوده و مدت هيجده سال سمت سقاى آن حضرت داشته ( روضات الجنات ج 1 ، ص 274 ) اينجا هم همان اشكال زمانى باقى است - آرى چنان كه قبلا ذكر شده است ( ر ك به ترجمهء احوال شيخ ابو الحسن خرقانى ( رح ) ) و مشايخ نقشبنديه معتقداند كه شيخ ابو الحسن خرقانى ( رح ) آداب و تربيت در سلوك از جنبهء روحانيت و باطن بايزيد ( رح ) گرفته و با اينكه شيخ ابو الحسن در صورت ظاهر مريد ابو العباس قصاب آملى ( رح ) بوده و با ابو يزيد ( رح ) در يكزمانى نمىزيسته معهذا از جنبهء روحانيت و تربيت باطن او كسب فيض كرده است - همچنين ابو يزيد ( رح ) خرقهء طريقت و ارشاد از روحانيت و باطن امام جعفر صادق ( رح ) اخذ كرده است .
( 98 ) اصلا ابو حفص حداد ( رح ) است - نام وى عمرو بن سلمه بود و اصل ايشان از دههاى نيشاپور بود ، رفيق احمد خضرويه و بايزيد و پيرو عثمان حيرى بوده و شاگرد عبد اللّه مهدى است ، ( رحمهم اللّه ) - در سال دوصد و شصت و چهار و بقولى دوصد و شصت و هفت هجرى درگذشت ( نفحات الانس ص 57 - 58 ) .
( 99 ) يحيى بن معاذ الرّازى ( رح ) ، كنيت وى ابو ذكريا است و لقب او واعظ ( نفحات الانس ص 55 ) براى احوال ايشان رجوع كنيد به رسالهء قشيريه و تذكرة الاولياء و كشف المحجوب و نفحات الانس ) - در تمام مصادر تاريخ وفات وى 258 ه نوشته است " قال اهل التّاريخ خرج يحيى بن معاذ إلى بلخ و اقام بها مدة ثم رجع الى نيشابور و مات بها سنه ثمان و خمسين و مأتين " ( نفحات الانس ص 56 - رسالهء قشريه ص 16 ) ولى جاى تعجب است كه ابن نديم در " فهرست " 206 ه نوشته است - ابن نديم رقمطراز است " يحيى بن معاذ ( رح ) از زاهدان شبزندهدار و عابد بود و پيروانى داشت در سال دويست و شش ( سنه سته و مأتين ) درگذشت و اين كتاب از اوست ، كتاب المريدين " ( الفهرست مترجم رضا تجدد چاپ اول كتابخانهء ابن سينا تهران 134 ش 3 خورشيدى ص 344 ) .
( 100 ) ابو على ( رسالهء قشيريه ، تذكرة الاولياء ، سفينة الاولياء ، فرهنگ فارسى از دكتر معين ) يا ابو موسى ( نفحات الانس ) شقيق بن ابراهيم بلخى ( رح ) از طبقهء اولى است ، در اول صاحب راى بود ، صاحب حديث گشت - شاگرد امام زفر و ابو يوسف ( رحمهم اللّه ) كه از شاگردان معروف امام ابو حنيفه رحمة اللّه عليه بودند ) بوده و استاد حاتم اصم ( رح ) است - تصانيف بسيار دارد و انواع علوم را حاصل نمود ، مىگويد " هزار و هفتصد استاد را شاگردى كردم و چند اشتروار كتاب حاصل كردم " ( تذكرة الاولياء ج 1 ص 180 ) - بقول مولانا عبد الرّحمن جامى در سال 174 ه درگذشت ( نفحات الانس ) ولى مطابق ديگر مصادر چون رسالهء قشيريه و سفينة الاولياء و فرهنگ فارسى از دكتر محمد معين در سال 194 ه در جنگ با تركان در " كولان " يا " واسجرد " ( ماوراءالنّهر ) بقتل رسيده و مزار ايشان در ختلان است .