آن هر سال هزار من غله حاصل مىتواند كرد ، اگر به تقصير و اهمال نهصد من حاصل كند و به سبب او آن صد من از حلق خلق دور افتد ، بهقدر آن از وى بازخواست خواهند كرد . و اگر كسى را حالى هست كه به دنيا و عمارت آن نمىپردازد خوشوقت او . و اگر چنان كه به كاهلى ترك عمارت زمين كند و آن را زهد نام نهد جز متابعت شيطان چيزى ديگر نيست و هيچكس كمتر از آدمى بيكار نيست اخرويا و دينويا .
و در مجلس ديگر فرمود كه : درويشان بيستم ماه وقت خلوت خواهد بود . اما بر خود اعتماد نداشته باشيد نيت خلوت دشوار باشد و نگاه داشتن شرايط خلوت را جد بليغ مىبايد كه اگر يكى از آن شرايط فوت شود ، آنچه فايدهء خلوت است ناقص گردد و دشوارترين شرايط نفى خاطرست بر دوام و ربط قلب با شيخ . و رجا با آنچه از حق برسد . موافقا لطبعه أم مخالفا . و اگر كسى در خود آن قوت نيابد نيت مطلق نكند . چنين نيت كند كه چهل روز توجه مىكنم به حضرت و اعراض مىكنم از غير او ، به اميد آنكه توفيق بخشد حق تعالى كه باقى عمر خود همچنين بسر برم و بعد از آنكه نيت كرد بر خود واجب داند و هر هشت شرط را محافظت بكند و جد و جهدى مىنمايد .
مقصود آنكه شايد كه پريشانى صادر شود ، يا رنجورى حادث گردد . و به دفع آن قيام توان نمود . و اگر نيت مطلق خلوت باشد ، بيرون آمدن الا به جمعه و جماعت روا نيست به هيچ رنجى مگر بميرند و بيرون آرندش و دفن كنند . اما اين نوع را فسادى ديگر هست و آن آنست كه مادام كه نفس را اميدوارى هست تشويش زياد مىدهد . اما اگر نيت خلوت كند نفس بداند كه امكان بيرون آمدن نيست تن بنهد . اگر توجه
چهل مجلس ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: علاء الدوله سمنانى
ص٢٠٩