7 / 5 و اما كمال اسمائى نيز مقتضى كمال جلا و استجلا است . اما كمال جلا دو قسم است :
8 / 5 يكى ظهور تجلى دوم است كه حكم واحديت بر آن غالب است و مجلاى آن عين برزخيت دوم است كه مشتمل بر اصول صفات هفتگانه مىباشد كه براى اصول هفتگانهء اسمائى از تجلى اول معين شده ( آن اصولى ) كه حقايق هفتگانه انسانى را معين ساخته و در هر يك از آنها اثرى پنهان از اين صفات و اسماء ظاهر مىسازد ؛ و به واسطهء قوهء انتساب آنها به حكم برزخيت نخستين ؛ هر كدامشان حقيقتا بر « كل » اشتمال دارند ، سپس از آنها ( يعنى اصول ) هفت حقيقت انسانى ديگر پديد آمد و در تفصيل برزخيت دوم كه عبارت از مرتبهء « عمايى » است ظاهر شد ، و حكم اين هفت دوم برعكس حكم هفت اولين است - چنانكه به زودى روشن خواهد شد - سپس در مرتبهء « عمايى » و دو طرف آنكه مرتبهء وجوب و امكاناند - از آنها ( اصول ) - حقايق اسماء الهى براى اثربخشى ؛ و حقايق كونى براى قبول و پذيرش منشعب و متفرّع شدند ، و در عين آنها حقايق انسانى - بعضى از بعض ديگر - از جهت اجناس و انواع و اشخاص پديد آمدند ، و تمامى آنها صور معنوىاند كه نسبت به حق تعالى - از آن جهت كه نسبتاند نه نسبت به خودشان از آن حيث كه خلقاند - ظاهراند .
9 / 5 دوم ظهور صور اعتبارات واحديت است به صور آثار اسماء الهى و قوابل كونى كه به نام هيآت و شكلهاى اجتماعى ناميده مىشوند و از آنها خلق حصول پيدا مىكند ، و مظاهر كلّى روحانى و يا مثالى و يا حسّى فلكى و يا كوكبى خاص اسماء كلى است و جزئيات خاص جزئى ، از اين روى حكمت الهى اثربخشى اسماء و صفات كلى را به واسطهء مظاهر فلكى و يا كوكبىشان - از جهت شكل پيدا كردنها و اتصالات - اقتضا مىكند ، و سلطنت و غلبه در هر زمانى خاص فلك و ستارهاى است كه آن به منزلهء نفس تدبير و اداره كنندهء او مر صورتش را مىباشد ؛ تا آنكه حكم جلا و استجلا - به واسطهء تركيب مولدات ( سهگانه ) و انواع و اشخاص آنها پايان پذيرد .
10 / 5 سپس براى هر يك از مظاهر ائمه و اصول هفتگانهء اسمائى و صفاتى - يعنى افلاك و ستارگان - دورهء سلطنت ديگرى آغاز مىگردد تا كمال استجلا كه عبارت از شهود
مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى ) — صفحة 659
مساهمون: محمد بن حمزة الفناري ( ابن الفناري )
ص٦٥٩