برگردانيدن شخص آزاد از مغلوب شدن به حكم چيزى از آنها و عشق ورزيدن بدانها - خويش را مقابل مرتبهء او قرار ده ؛ به جز آن نسبت متعين بين تو و او - از حيث عين ( ذات ) خودت نه عين او - و از حيث شرف و احاطهء او بر تو به او متوجه باش - توجهى به وصف هيولانى - و اين كاملترين مراتب علم او به خودش و برترينش مىباشد ، البته بدون محدود شدن در قيدى و يا اطلاقى و يا جمع بين اين دو ؛ به قلبى پاك كه پذيراى بزرگترين تجليات مىباشد ، تا آنكه وحدت توجهت ديگر متعلقات علم و ارادهات را نفى كند ، بنابراين هيچ مراد و مقصودى براى تو جز اين توجه كلى ؛ تعين نمىبخشد ، و چون براى تو امر الهى و يا كونى را تعين بخشيد ، تو به حسب آن - آنگونه كه هست - هستى ، نه از آن حيث كه تواى ، يعنى به گونهاى كه اگر از آن روى گردانى ؛ به حال اوّلت از فراغ و آسودگى تام به صفت هيولانى - همچنان كه حق تعالى است - باز مىگردى ، چون او جز از حيث آنچه استعدادهاى اعيان از او درخواست دارند و به حسب آنها تعيّن مىيابد ؛ بر طلب غيبى ذاتى خود باقى است و از تقيد و محدويت به هر اسم و رسمى منزّه است . از پروردگارت بخواه كه تو را بدين مقام تحقق بخشد تا بر صورت باشى و ظاهر به صورتش باشى ، آنچه را كه بدان اشاره كردم درياب تا غايت غايات و چگونگى گذر كردن بر راه راست خصوصى را كه متصل به بالاترين مرتبه نهايات است ؛ يعنى كانون نيك بختىها و اصل اسماء و صفات الهى است بدانى . پايان سخن حضرت شيخ قدس سره .
فصل دوّم [ از باب كشف سرّ كلى كه به نام وصل ناميده مىشود و آن در تعيّن مظاهر كلى . . . ]
از باب كشف سرّ كلى كه به نام وصل ناميده مىشود و آن در تعيّن مظاهر كلى مر حقايق اصلى و اسماء حسناى ربوبى را مىباشد و منتهى مىشود به بيان آنچه بين نور خورشيد و نور ماه و ديگر ستارگان است و آنچه از مناسبات مظهرى كه بين خورشيد و غير خورشيد از حركات ستارگان مىباشد و در آن اصولى چند است : 791 / 4 اصل اول در اين كه تمام صور ادراك شونده - خواه در عالم عقلى روحانى باشند و يا مثالى و خيالى و يا حسّى - عبارت از صور حقايق اسمائى و مراتب الهى و كونى و