52 / 4 و « مريد » از حيث طلب كمال .
53 / 4 و « قائل » از حيث اينكه هر يك را نفس رحمانى تعين بخشيده .
54 / 4 و « قادر » از حيث جايز بودن اضافهء افاضه ( نسبت فيضبخشى ) تمكّن و توانايى تأثير به هر اثرپذيرى - مناسب حقيقتش - مىباشد .
55 / 4 و « جواد - بخشنده » از حيث جايز بودن اضافهء افاضهء وجود به تمام ( موجودات ) است .
56 / 4 و « مقسط - دادگر » از جهت رعايت هر حكم واسطهء بين قيام وحدت حقيقى و نسبى به او است .
57 / 4 حال بدان كه هر يك از اين اسماء اصلى داراى دو جهت است :
58 / 4 يكى از آن دو اشتمال هر كدام از آنها است بر باقى - با تحقق و ثبوت اثر پنهان از امتياز يافتن - پس اشتمالش از اثر جمعيت برزخى انسانى و جمعيت حقيقى آن ؛ بين حكم تجلى و وحدت حقيقى و كثرت نسبى آن ؛ و بين حكم تعين و كثرت حقيقى و وحدت نسبى آن « 1 » ؛ و يكى كردن احكام دو طرف مذكور مىباشد ، اما ظهور اثر پنهان از امتياز يافتن ؛ عبارت است از واقع بودن اين برزخيت دوم در تعيّن دوم ، و جهات نسبتهاى آن به ابديت است كه از اختصاصىترين احكام آن تميّز و امتياز يافتن تا بىنهايت است .
59 / 4 و ديگرى عكس جهت اول است ، يعنى ظهور اثرى كه اختصاص به هر يك از آن دو دارد - با اثر پنهان از اشتمال مذكور ( يعنى امتياز يافتن ) - پس تميّز و امتياز يافتن آنها به حكم تفصيل ؛ برزخيت دوم كه عين مرتبهء « عمائى » است مىباشد ، و اما اثر پنهان از اشتمال ؛ از جمعيت اين برزخيت و اشتمال آن به حكم وحدتش مىباشد .
60 / 4 و نيز بدان كه حقايق انبياى كامل - يعنى رسولان اولو العزم - در اين برزخيت دوم
هامش
( 1 ) - بلكه جمعيت برزخيت انسانى و جمع آن بين وحدت و كثرت از اثر جمعيت برزخيت كبرا است كه نخست براى اسم « الله » كه اسم جامع اعظم است - به حسب يكى از دو اعتبارش - ثابت است ، و دوم به واسطهء صورتش است كه عبارت از عين ثابت جامع تمام اعيان - به گونهء برزخيت حقيقى - يعنى عدم غلبهء حكم عين بر ديگرى است ، و اما اشتمال كل از اسماء اصلى بر باقى عبارت است از جهتگيرى و آن عبارت است از وحدت آنها با ذات و استغراقشان در درياى وجود ، پس اگر فنا و نابودى آنها - با عدم حكم و اثر - اعتبار شود ؛ تمايز را نه عينى مىماند و نه اثرى ، و گرنه اثر پنهانى از او باقى خواهد ماند ، اين را نيك انديشه كن خواهى دانست و از سپاسگزاران نعمت خداوند متعال باش .