رسول خدا صلى الله عليه و آله خبر داده و فرموده : گروهى از اهل بهشت هستند كه پروردگار از آنان نه پنهان مىشود و نه پوشيده ، زيرا آنان در بهشت و غير بهشت از عوالم و مراتب محصور و محدود نيستند ، و اگر در برخى از مظاهر كه مىخواهند ظاهر شوند با اين همه از تمام قيدها مانند سرورشان ( حق تعالى ) منزه و دوراند ، بلكه هر جا كه او است با اويند ، در حالى كه براى زيارت نه جايى مىباشد و نه جرم و نه جهت و نه حجاب و نه انتقال و نه براى حكم وقت انتهى و يا اسم و يا صفتى هست ، اين را نيك بينديش و آرزومند باش كه با آنان پيوسته و ملحق گردى و يا در برخى از مراتب عالى ايشان شراكت داشته باشى .
760 / 3 و اما مناسبات بين مردم از جهت مراتب برزخى ؛ براى كسى كه مراتب كشفش نشده خلاصهاش آگاهىبخش مفصلش مىباشد و آن همان است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديث معراج و ديدنش مر آدم را در آسمان دنيا بيان داشته كه در ناحيهء راست او پيشوايان از سعدا و نيك بختان از فرزندانش ، و در ناحيهء چپش رؤسا و سردستهگان از اشقيا و بدبختان از فرزندانشاند و او چون به طرف راستش مىنگرد مىخندد و چون به طرف چپش نگاه مىكند به گريه مىافتد .
761 / 3 اين اشاره به مراتب عموم بدبختان و نيكبختان دارد ، و اهل شقاوت كسانىاند كه در حال مرگ درهاى آسمان بر آنان باز نگرديده است ؛ و آنان نيز داراى مراتبى هستند ، لذا پيغمبر صلى الله عليه و آله از ارواح بعضى از اشقيا خبر داده كه در برهوت « 1 » جمع مىشوند و مبدأ مراتبشان گودى آسمان دنيا است كه در آن حضرت آدم عليه السلام است و پائينترين درجهاش آن چيزى است كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله بيان داشته است ( يعنى در برهوت جمع مىشوند ) ، و مراتب تمام سعدا و نيكبختان در برزخ آسمان دنيا - بر درجات گوناگون - است كه يك مرتبه آنان را گرد آورده و فرا مىگيرد ، و مراتب خواصّ آنان همان است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديث معراج بيان داشته ، يعنى پس از آنكه فرمود : آدم در آسمان اول است فرمود : عيسى در آسمان دوم و يوسف در سوم و ادريس در چهارم و هارون
هامش
( 1 ) - برهوت را گويند كه اسم چاهى است در بابل ؛ هاروت و ماروت در آنجا در بنداند ، و گفتهاند برهوت و حلتين دو بيابان و دو صحرائى در حضر موتاند و نيز نام شهرى در شام است .