است وشعبهايست از علم تصوف وتوحيده » . « 1 »
وباز مىخوانيم :
« جوانمردى منحصر در دو صفت است : يكى نفع به دوستان رسانيدن وآن به سخاوت حاصل شود ودوم ضرر دشمنان از ايشان باز داشتن ، وآن به شجاعت وجود گيرد . . . فأي فتوت دليل فناست - تا سالك از صفات خود فانى نشود ، به صفات دوست باقي نتواند شد - تاى أول دليل تجريد است - واو فتوت دليل وفاست يعنى نگاه داشتن آداب ظاهر وباطن ، وتاى دوم دليل ترك ما سوى اللّه است » . « 2 »
شيخ شهاب الدين عمر سهروردى ( م 632 ه ) در فتوتنامهء خود دوازده ركن فتوت را به اينگونه ياد مىكند : بند كردن شهوت جنسي ، بند كردن شهوت شكم ، بند كردن زبان ، بند كردن سمع وبصر ، بند كردن دست وقدم ، بند كردن حرص وامل ، سخاوت ، كرم ، تواضع ، عفو ، نيستى وهوشيارى در مقام وصلت وقربت ومجاهدت . شيخ هريك از أركان مزبور را توضيح داده ودر فتوت نامهء ديگر خود نيز مىنويسد :
« فتوت را از فتوى گرفتهاند ومعنى فتوى آنست كه هركارى كه خواهد كردن ، وبهر شغل وعمل كه مشغول خواهد شدن ، اگر متردد بود كه آيا اين كار توان كردن وبدين مهمات توان مشغول شدن ، وآيا مصلحت هست يا نه وبيند كه بعضي گويند مصلحت هست بكن وبعضي گويند مصلحت نيست مكن - چون در كار عاجز ماند ، نزد قاضى يا عدل وداد رود يا نزد دانشمند فاضل يا نزد مفتى با فتوى كه بكمال علم وأدب وعمل رسيده باشد ويا نزد صاحب فتوتى كه بأنواع علم وحكمت آراسته بود ، پس مشورت كند وبگويد كه مرا چنين وچنين مشكلى افتاده است ، ويا سوگندى خوردهام ويا كارى
و
هامش
( 1 ) - فتوتنامهء سلطاني تاليف ملا حسين واعظ كاشفي سبزوارى با مقدمهء دكتر محجوب ص 5 .
( 2 ) - أيضا ، ص 22 - 28 .