مير سيد على همداني ( م 786 ) نيز در رسالهء فتوتيهء خود گويد : « فتوت مقامي است از مقامات سالكان وجزوى است از فقر وقسمتى است از ولايت » . « 1 »
تاريخچهء مختصر فتوت
فتوت أنبياء وصلحاى قبل از اسلام :
آغاز فتوت توأم با آغاز انسانيت بلكه از آن هم فراتر است . خداى تعالى پيش از خلق آدم ( ع ) وحوا فردوس أعلى ونعمتهاى گوناگون براي أولاد آنان آفريد واين نمونهاى از جود وكرم وبزرگوارى خداوندى است كه بدون هيچ درخواست واستحقاق سائلان اينگونه وسائل رفاه وآسايش آنان را مهيا ساخته است . كرم أو خواهان آن است كه مستحقان نيكوكار وباغيان بد رفتار هردو از خوان نعمتهاى أو مستفيد گردند . « 2 » وخداى تعالى با كرم پيشگى خود نمونههاى جوانمردى را به انسانها نشان ميدهد تا ما هم ، به مقتضاى تخلقوا باخلاق اللّه ، آن نمونهها را سرمشق قرار دهيم « 3 » .
همهء حضرات أنبياء از آدم تا محمد « فتى » وجوانمرد بودند ولى بفحواى آيهء مباركهء
« تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ » .
« 4 » بعضي از أنبياء درفتى بودن هم از ديگران برترند حضرت إبراهيم خليل الرحمن أبو الفتيان است وحضرت محمد ( ص ) سيد الفتيان . فتوت وايثار فوق العادهء حضرت إبراهيم اين بود كه در قرباني ساختن پسر عزيز خود سعى بخرج داد . ودرگير ودار نبرد با جباران وكسر أصنام آنان ، در آتش سوزان انداخته شد ولى حتى در آن حال از حضرت جبرئيل هم كمك نخواست . مهمان نوازى إبراهيم هم شهرت
هامش
( 1 ) - رسالهء فتوتيهء على همداني كه پس از اين عينا چاپ خواهد شد .
( 2 ) - سعدى ميفرمايد :أديم زمين سفرهء عام اوست * برين خوان يغما چه دشمن چه دوست( كليات سعدى ، ص 223 بوستان )
( 3 ) - مستفاد از مجموعه رسائل حكمت وتصوف وفتوت عكس شده بشمارهء 6 / 1171 وفيلم شده به شمارهء 709 در كتابخانهء مركزى دانشگاه .
( 4 ) - آيهء 255 سورة البقرة .