الشَّهَواتِ »
« 1 » وبه دواعي غوائل لذات
« أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ »
« 2 » در ادويهء سموم
« يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا »
« 6 » گم گشته وقرارگاه وطن اصلى ومقصد حقيقي فراموش كردند -
نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ
« 3 » لا جرم سفر اين قوم نامبارك افتاد وتجارت شوم
« فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ وَما كانُوا مُهْتَدِينَ »
« 4 »
« أُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ »
« 5 »
« لا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ »
« 6 » طائفهء دوم مقتصدان أصحاب يمين بودند كه قدم همت از مراتب بهيمى فراتر نهادند . . . »
با وجود سبك متصنع ومتكلف رساله ، أمثال وحكايات كوچك را نسبتا بزبان ساده وروان آورده است مثلا « شيخ جنيد قدس سره فرمود كه توحيد آن بود كه وادى مقدس قدم را از لوث خاشاك حدوث پاك دارى واز منزل وحشتگاه حظوظ رخت الفت بردارى وهرچه ديدى ودانستى ناديده ونادانسته انگارى ودر كل حقيقي چنان گم شوى كه از جزئيات ياد نيارى » .
درين رساله براي سالكان راه تصوف آداب ومراسم مخصوص را هم ذكر ميكند مثلا آداب خلوت وعزلت ، آ - أب طهارت ووضو ومعاني حقيقي طهارت وعزلت وتوبه وتوكل كه اينها را أركان چهارگانهء سلوك مينامند - همينطور أوقات وطرق گزاردن أوراد را هم شرح داده است .
در طريق سلسلهء « كبرويه » صوفيه أذكار خفى « 7 » ميگزارند واز أذكار جلى « 8 » برحذر ميباشند . نيز در ميان أذكار « لا اله الا اللّه » را از همهء أذكار أفضل وأعلى تلقى ميكنند . سيد در فضيلت اين « ذكر » ميفرمايد « . . . بدان كه ذكر مختار نزديك أرباب بصيرت لا اله الا اللّه است زيرا كه قطع منازل اين راه
هامش
( 1 ) - آيهء 12 ، سوره آل عمران .
( 2 ) - آيهء 20 ، الأحقاف .
( 3 ) - آيهء 7 سورة الروم .
( 4 ) - آيهء 19 ، المجادلة ونيز 117 سورة التوبة .
( 5 ) - آيهء 16 ، البقرة .
( 6 ) - آيهء 24 ، سورهء هود .
( 7 ) - أيضا ، آيهء 25 .
( 8 ) - البتة در ابتداى سلوك فقط « ذكر جلى » ميگويند .