چهرههايى را مشاهده مىكنم كه اگر از خدا درخواست كنند كه كوه را از جاى بركَند ، حتماً از جا كنده خواهد شد ، با اينان مباهله نكنيد و گرنه هلاك مىشويد و در روى زمين يك نفر مسيحى باقى نمىماند . با هشدار اسقف ، هيأت از مباهله منصرف شد . « 4 » و طىّ معاهدهاى با پيامبر اسلام متعهد به پرداخت جزيه شدند كه تفصيل آن در منابع تفسيرى و تاريخى آمده است . « 5 »
فضيلتى بزرگ
چنانكه بزرگان تفسير و حديث گفتهاند ، اين كه بعد از نزول آيهء مباهله ، پيامبر اسلام همراه اين چهار نفر حاضر شد ، فضيلتى بزرگ براى آنان بهشمار مىرود ؛ زيرا آيه و حادثهء مباهله نشان داد كه حسن و حسين عليهما السلام فرزندان رسولخدا و على عليه السلام همچون جان آن حضرتاند و دخترش فاطمه عليها السلام تنها زنى بود كه در مباهله حضور يافت و مصداق « نساء » در اين مورد ، كسى جز او نمىتوانست باشد .
از عايشه نقل شده است كه روز مباهله پيامبر اسلام اين چهار تن را زير عباى مشكى رنگ و خطدار خود وارد كرد و اين آيه را تلاوت نمود : « إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً . » « 1 »
هامش
( 4 ) . حلبى ، پيشين ، زينى دحلان ، پيشين ؛ زمخشرى ، تفسيرالكشّاف ( بيروت : دارالمعرفة ) ، ج 1 ، ص 193 ؛ فخررازى ، مفاتيح الغيب ( التفسير الكبير ) ( بيروت : دارالتراث الإسلامى ) ، ج 8 ، ص 82 ؛ سيدمحمد حسين طباطبائى ، الميزان فى تفسير القرآن ، ج 3 ، ص 231 ( به نقل از تفسير ثعلبى ) ؛ قاضى بيضاوى ، انوارالتنزيل ، ص 74 .
( 5 ) . ر . ك : تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 72 ؛ الطبقاتالكبرى ، ج 2 ، ص 358 ؛ فتوحالبلدان ، ص 75 - 76 ؛ وثائق ، ترجمهء محمود مهدوى دامغانى ، ص 134 ، 135 ؛ السيرة النبوية و الآثار المحمّدية ، ج 2 ، ص 144 ؛ السيرةالحلبية ، ج 3 ، ص 236 ؛ تفسير كشّاف ، ج 1 ، ص 191 ، التفسير الكبير ( مفاتيح الغيب ) ، ج 8 ، ص 182 ؛ الميزان فى تفسيرالقرآن ، ج 3 ، ص 232 .
( 1 ) . ( احزاب ( 33 ) : 32 ) ؛ زمخشرى ، پيشين . فخر رازى بدون نام بردن از عايشه ، اين روايت را نقل كرده و اضافه مىكند : « بدان كه اين روايت در ميان اهل تفسير و حديث همچون حديث صحيح و مورد اتفاق است . » ( تفسير كبير ، ج 8 ، ص 82 . ) شبلنجى مىگويد : « اين روايت از طرق متعدد صحيح نقل شده است . » ( نورالأبصار ، ص 111 . )