ناگهان از مخفيگاهها بيرون آمده و بر مسلمانان تاختند . « 2 » حملهء غافلگيرانهء دشمن ، مسلمانان را سراسيمه و وحشتزده كرد . نخست قبيلهء بنىسليم كه در مقدم سپاه بود ، عقبنشينى و فرار كردند « 3 » و سپس گروههاى ديگر به دنبال آنها پا به فرار گذاشتند ، به حدى كه فقط على عليه السلام با تنى چند در كنار رسول خدا باقى ماندند و در برابر دشمن ايستادگى كردند . « 4 » طبق نقل شيخمفيد تنها نه نفر از هاشميان در كنار رسول خدا باقى ماندند كه يكى از آنها على عليه السلام بود . عباس بن عبد المطلب ، عموى پيامبر ، سمت راست ، و فضلبنعباس در سمت چپ رسول خدا قرار داشتند و على عليه السلام پيشاپيش آن حضرت ، شمشير مىزد . « 5 »
پيروزى درخشان مسلمانان در مرحلهء نهايى
با گريختن مسلمانان ، پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله كه همواره الگوى صبر و استقامت و نمونهء بارز شجاعت بود ، كوچكترين ضعف و تزلزل به خود راه نداد و همچنان ثابت و استوار در ميدان جنگ باقى ماند و خطاب به فراريان فرمود : « مردم ! كجا مىگريزيد ؟ بياييد و بازگرديد كه منم پيامبر خدا ، منم محمدبن عبدالله » . و به عموى خود عباس ( كه يكى از هاشميان باقى مانده در ميدان جنگ بود و صداى بلند و رسايى داشت ) فرمود : « مردم را صدا كن و عهد و بيعتى را كه با من داشتند بهياد آنها بياور . » عباس با صداى بلند فرياد كرد : « اى اهل بيعت شجره ! اى اصحاب سورهء بقره ! به كجا فرار مىكنيد ؟ ! عهد و پيمانى را كه با پيامبر داشتيد بهياد آريد . » « 1 » در پرتو پايدارى و استقامت پيامبر اسلام و دعوت فراريان به بازگشت و مقاومت ،