تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨

هوازن با همكارى و همدستى قبايل : ثقيف ، نصر ، جُشَم و سعدبن‌بكر و گروهى از افراد قبيلهء بنىهلال به فرماندهى مالك‌بن‌عوف‌نصرى قصد حمله به مكه را دارند . « 4 » اين گزارش درست بود ، سپاه انبوهى متشكل از قبايل ياد شده ، به قصد حمله به مكه در سرزمينى به نام « اوطاس » فرود آمده بود . رسول خدا مأمورى را فرستاد و مخفيانه تحقيق به عمل آورد و پيشروى سپاه هوازن به سوى مكه مسلم شد . « 5 » در اين هنگام پيامبر اسلام تصميم گرفت طبق شيوهء نظامى معمول خود ، ابتكار عمل را در دست گرفته فرصت حمله به دشمن ندهد ، از اين رو عَتّاب‌بن‌اسَيْد را حكمران مكه قرار داد « 6 » و با دوازده‌هزار سپاهى ، ( ده هزار نفر كسانى كه از مدينه همراه او بودند و دو هزار نفر از اهل مكه كه تازه مسلمان شده بودند ) « 7 » به سوى دشمن حركت كرد و قبيلهء بنىسُليم را در مقدم سپاه قرار داد . « 8 » در راه ، برخى از مسلمانان به واسطه كثرت سپاه اسلام دچار غرور شده گفتند ما به خاطر كمى سپاه شكست نخواهيم خورد ؛ « 9 » اما عملًا قضيه بر عكس شد و چنان كه خداوند در قرآن ياد كرده است « 1 » فزونى افراد در اين جنگ ، سودى به بار نياورد .

شكست و عقب‌نشينى مسلمانان در آغاز جنگ

ارتش اسلام در تاريكى صبحگاهى به وادى حنين سرازير شد ، اما جنگجويان هوازن كه قبلًا در شيارها و پشت سنگها و پيچ و خمهاى درهء حنين پنهان شده و موضع گرفته بودند ،
هامش
( 4 ) . ابن‌هشام ، السيرة النبوية ( قاهره : مطبعة مصطفى البابى الحلبى ) ، ج 4 ، ص 80 ؛ طبرى ، تاريخ الامم و الملوك ( بيروت : دارالقاموس الحديث ) ، ج 3 ، ص 126 .
( 5 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ج 4 ، ص 82 ؛ طبرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 127 ؛ واقدى ، پيشين ، ج 3 ، ص 893 .
( 6 ) . واقدى ، پيشين ، ص 889 ؛ طبرى ، پيشين ، ص 127 .
( 7 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ص 83 ؛ طبرى ، پيشين ، ص 127 ؛ ابن‌سعد ، الطبقات‌الكبرى ( بيروت : دار صادر ) ، ج 2 ، ص 150 ؛ طبرسى ، اعلام‌الورى ، ط 3 ، المكتبة الإسلامية ، ص 113 ؛ ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 52 .
( 8 ) . واقدى ، پيشين ، ص 893 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ص 150 .
( 9 ) . واقدى ، پيشين ، ص 889 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ص 150 ؛ طبرسى ، پيشين ، ص 113 ؛ شيخ مفيد ، الإرشاد ( قم : مكتبة بصيرتى ) ، ص 74 .
( 1 ) . توبه ( 9 ) : 25 .