مسلمانان پيش از فتح مكه را داراى برترى معنوى معرفى مىكند :
و شما را چه شده كه در راه خدا انفاق نمىكنيد و [ حال آنكه ] ميراث آسمانها و زمين به خدا تعلق دارد ؟ كسانى از شما كه تا پيش از فتح [ مكه ] انفاق و جهاد كردهاند ، [ با ديگران ] يكسان نيستند ، آنان از [ حيث ] درجه بزرگتر از كسانىاند كه بعداً به انفاق و جهاد پرداختهاند ، و خداوند بههر كدام وعدهء نيكو داده است و خداوند به آنچه مىكنيد آگاه است . « 3 »
آثار و نتايج فتح مكّه
مكه ، دژ استوار و پايگاه اصلى جبههء مشركان و كانون سازماندهى و تقويت همهء نيروهاى ضداسلام بود و تمامى مخالفان اسلام ، بهحمايت و پشتيبانى آنها دلگرم بودند . ازاينرو سقوط اين شهر سرفصل تحول مهمى در مسير تاريخ اسلام بود و با اين حادثه ، مسلّم گرديد كه دوران بتپرستى سپرى شده است . قبايل مختلف عرب ، منتظر فتح مكه و مسلمانشدن قبيلهء بزرگ قريش بودند و هنگامى كه مكه فتح ، و قريش مسلمان شد ، از هر سو ، نمايندگان قبائل مىآمدند و اسلام مىآوردند . « 4 » جز دو قبيلهء هوازن و ثقيف ، ساير قبايل عرب ، در برابر اسلام اظهار اطاعت كردند ؛ « 5 » از آن جمله نمايندگان قبايل قُشيربنكعب ، « 1 » باهله ، « 2 » ثعلبية ، « 3 » صُداء ، « 4 »
هامش
( 3 ) . « وَ ما لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِاللَّهِ وَ لِلَّهِ مِيْراثُ السَّمواتِ وَ الأَرْضِ لا يَسْتَوِى مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِالفَتْحِ وَ قاتَلَ أُولئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنالَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا وَ كُلًاًّ وَعَدَ اللَّهُ الحُسْنى وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ . » ( حديد ( 57 ) : 10 . )
( 4 ) . شهاب الدين احمد نويرى ، نهايةالارب في فنونالادب ، ترجمهء محمود مهدوى دامغانى ، ( تهران : اميركبير ، 1365 ) ، ج 3 ، ص 11 .
( 5 ) . حلبى ، السيرةالحلبية ( بيروت : دارالمعرفة ) ، ج 3 ، ص 61 .
( 1 ) . ابنسعد ، الطبقاتالكبرى ( بيروت : دار صادر ) ، ج 1 ، ص 303 .
( 2 ) . همان ، ص 307 .
( 3 ) . همان ، ص 298 ؛ نويرى ، پيشين ، ص 37 .
( 4 ) . ابنسعد ، پيشين ، ص 326 .