تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤

را زير درختى جمع كرد و با آنان « پيمان پايدارى » بست . « 1 » پس از اتمام پيمان معلوم شد خبر قتل عثمان صحت نداشته است . اين پيمان چون زير يك درخت بسته شد و خداوند از شركت‌كنندگان آن اعلام رضايت و خشنودى كرده است ، « 2 » « بيعت رضوان » و نيز « بيعت شجره » ناميده شده است .

پيمان صلح حُديبيه ( فتح آشكار )

پس از بازگشتِ بىنتيجهء عثمان ، سرانجام سُهيل‌بن‌عمرو به نمايندگى از طرف قريش نزد پيامبر آمد و با آن حضرت به مذاكره پرداخت اما انصراف مسلمانان از عمره در آن سال را پيش‌شرط هرگونه گفت‌وگو از طرف مشركان اعلام كرد . « 3 » اين گفت‌وگو به عقد پيمان مشهور « صُلح حُديبيه » انجاميد كه مفاد آن بدين قرار بود : 1 . متاركهء جنگ بين طرفين به مدت ده سال و امنيت مردم و خوددارى آنان از تعرّض به يكديگر ؛ 2 . محمد و مسلمانان در آن سال وارد مكه نشوند . اما در سال آينده قريش همان موقع از مكه بيرون روند و مسلمانان مدت سه روز وارد مكه شده ، عمره انجام دهند ؛ مشروط بر اين كه سلاحى جز سلاح مسافر ، يعنى شمشير همراه نداشته باشند ؛ « 4 » 3 . اگر كسى از قريش بدون اجازهء ولىِّ خود نزد محمد برود بايد او را به مكه برگرداند و اگر كسى از همراهان محمد نزد قريش برود ، قريش او را برنمىگردانند ؛ 4 . هر قبيله آزاد است كه هم‌پيمان محمد باشد يا هم‌پيمان قريش ( در اينجا قبيلهء خُزاعه اعلام هم‌پيمانى با مسلمانان ، و بنوبكر ، اعلام هم‌پيمانى با قريش كردند ) ؛

هامش
( 1 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ص 330 ؛ طبرى ، پيشين ، ص 78 ؛ ابن‌سعد ، پيشين ، ص 97 ، 99 ؛ بلاذرى ، انساب الأشراف ، ج 1 ، ص 350 ؛ طبرسى ، اعلام‌الورى ، ص 96 .
( 2 ) . « لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ المُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِنَةَ عَلَيْهِمْ وَ أَثابَهمْ فَتْحاًقَرِيباً . » ( فتح ( 48 ) : 18 )
( 3 ) . طبرى ، پيشين ، ص 78 ؛ ابن‌هشام ، پيشين ، ص 331 .
( 4 ) . براساس اين ماده ، پيامبر اسلام و مسلمانان در سال هفتم هجرت عمره انجام دادند كه « عمرةالقضاء » ناميده شده است .