اصلى تقسيم كردهاند كه عبارتند از :
1 . بخش مركزى كه « صحراى عرب » ناميده مىشود ؛
2 . بخش شمالى كه « حجاز » نام دارد ؛
3 . بخش جنوبى كه به « يمن » معروف است . « 1 »
تقسيمبندى براساس شرايط طبيعى ( جنوب و شمال )
در سالهاى اخير ، غير از اين تقسيمبندىها ، تقسيمبندى ديگرى معمول شده است كه با وضع اين كتاب مناسبتر است . اين تقسيمبندى براساس شرايط زندگى استوار است كه بر وضع مردم ، جانداران و گياهان اين منطقه اثر گذاشته است . اين شرايط ، در خصوصيات فردى و اجتماعى مردم اين سرزمين جلوهگر و منشأ تحولاتى شده كه تا ظهور اسلام باقى بوده است .
به اين معنا كه جزيرةالعرب نمايانگر دو جريان جغرافيايى مخالف يكديگر است كه شاخص آن وجود يا عدم آب مىباشد . اين شاخص در وضع اجتماعى اين منطقه اثر گذاشته و منطقهء جنوبى اين سرزمين يعنى يمن را از منطقهء شمالى و مركزى آن جدا كرده است .
وضع جنوب جزيرةالعرب ( يمن )
اگر به نقشهء اين سرزمين نگاه كنيم ، در منتهىاليه جنوب غربى شبه جزيرهء عربستان ، منطقهاى به شكل مثلث مىبينيم كه ضلع شرقى آن را ساحل درياى عرب ، و ضلع غربى آن را ساحل درياى سرخ تشكيل مىدهد . ترسيم خطّى از ظَهْران ( در غرب ) به وادى حَضْرَمَوْت ( در شرق ) ضلع سوم آن مثلث مىتواند باشد . در داخل اين محدوده منطقهاى قرار مىگيرد كه از قديم « يمن » ناميده مىشد . اين منطقه به دليل فراوانى آب و ريزش بارانهاى منظم ، داراى
هامش
( 1 ) . يحيى نورى ، اسلام و عقايد و آراء بشرى ( جاهليت و اسلام ) ( تهران : مطبوعاتى فراهانى ، 1346 ) ، ص 231 - 234 .