تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 28

مساهمون:

ص٢٨

« مأرِب » بوده است . « 1 » اين سدّ كه با محاسبات دقيق و پيچيدهء هندسى ساخته شده بود گوياى دانش و آگاهى سازندگان آن از علم هندسه به شمار مىرود كه باعث رونق كشاورزى آن منطقه بوده است . « 2 » مردم يمن ، علاوه بر كشاورزى ، در تجارت نيز دست داشتند . سبئيان واسطهء تجارتى شرق و غرب بودند ؛ زيرا كشور يمن در آن روزگاران ميان چند كشور متمدن واقع شده بود . بازرگانان هند ، كالاهاى خود را از طريق درياى هند به يمن و حضرموت مىآوردند و بازرگانان يمن ، آن را به حبشه ، مصر ، فينيقيه ، فلسطين ، شهرهاى مدين ، ادوم ، عمالقه و كشور مغرب حمل مىكردند ، و مردم عرب ساكن مكه نيز همان كالاها را از راه خشكى به نقاط آباد دنياى آن روز مىرساندند . « 3 » مردم يمن مدتها بازرگانى خاوردور را در اختيار داشتند . « 4 » مشكلات دريانوردى درياى سرخ ، سبئيان را متوجه راههاى خشكى كرده بود ، از اين‌رو راه يمن تا شام را در امتداد ساحل غربى شبه جزيره مىپيمودند . اين راه از « مكه » و « پترا » مىگذشت و در انتهاى شمالى به سوى مصر ، شام و عراق منشعب مىشد . « 5 »

ويرانى سدّ مأْرِب

در اثر انحطاط و گسترش فساد در ميان جنوبيان و بروز آشوبها و فتنه‌هاى داخلى ، به تدريج ستارهء تمدن يمن رو به افول رفت و پادشاهان و مردم اين سرزمين ، نتوانستند سدّ مأرب را كه
هامش
( 1 ) . سدّ مأرب در 192 كيلومترى سمت شرقى صنعاء ، پايتخت كنونى يمن قرار دارد .
( 2 ) . براى آگاهى بيشتر از ويژگىها و طرح علمى ساختمان اين سد ، ر . ك : فرهنگ قصص قرآن ( ضميمهء قصص قرآن ) ، صدربلاغى ، ( تهران : اميركبير ، چ سوم ) ، ص 82 و 88 ؛ احمد حسين شرف‌الدين ، اليمن عبرالتاريخ ، ص 122 - 132 .
( 3 ) . جرجى زيدان ، تاريخ تمدن اسلام ، ج 1 ، ص 11 .
( 4 ) . ويل دورانت ، تاريخ تمدن ، ترجمهء احمد آرام و همكاران ( تهران : سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى ، چ 2 ، 1367 ) ، ج 1 ، ص 341 .
( 5 ) . فيليپ حِتّى ، تاريخ عرب ، ترجمهء ابوالقاسم پاينده ( تهران : مؤسسهء انتشارات آگاه ، چ 2 ، 1366 ) ، ص 64 - 65 ؛ ر . ك : گوستاولوبون ، تمدن اسلام و عرب ، ص 94 ؛ احمد حسين شرف‌الدين ، اليمن عبر التاريخ ، ص 105 ؛ آلوسى ، بلوغ الارب ، ج 1 ، ص 203 .
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 28 | مهدى پيشوايى