تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 27

يونانى در قرن پنجم قبل از ميلاد - از تمدن اين سرزمين و از قصرهاى بسيار عالى و داراى درهاى مرصّع به انواع جواهرات در سبأ ياد مىكند كه در آنها ظرفهاى طلا ، نقره و تخت‌خوابهايى از فلزهاى قيمتى وجود داشته است . « 1 » برخى از مورّخان از قصر با شكوه و بيست طبقه‌اى به نام « غُمْدان » در صنعاء سخن مىگويند كه داراى صد اتاق بوده و ارتفاع ديوارهاى اطاقها بيست ذراع ، و سقفها همه آينه‌كارى و مزيّن به شيشه بوده است . « 2 » سترابون - جهانگرد مشهور رومى - نيز كه يك قرن قبل از ميلاد از اين سرزمين ديدن كرده است از تمدن اين منطقه همچون هرودوت ياد كرده و مىگويد : شهر مَأرِب شهر عجيبى بوده زيرا سقف عمارات آن از عاج ساخته شده و با لوحه‌هاى زراندود و جواهرات ، تزيين شده بود . ظروف زيبايى در شهر مأرب ديده مىشد كه انسان را متحير مىساخت . « 3 » مورّخان و جغرافىنويسان اسلامى نيز همچون مسعودى ( متوفاى 346 ه ) و ابن‌رُسته - از دانشمندان قرن سوم هجرى - از زندگى مرفّه و پررونق مردم اين منطقه و عمران و آبادى آن پيش از ظهور اسلام به تفصيل سخن گفته‌اند . « 4 » مطالعات و كاوشهاى باستان‌شناسان در قرن نوزدهم و بيستم و بررسىهاى مورّخان ، تاريخ اين منطقه را روشن ساخته ، اسناد و شواهد تازه‌اى دربارهء تمدن درخشان و ديرينهء اين سرزمين به دست داده است . خرابه‌هاى باقيمانده در عدن ، صنعاء ، مأرب و حضرموت گواه بر تمدن عظيم عرب در جنوب است كه در يمن و نواحى مجاور سكونت داشته‌اند و با تمدن فينيقيه و بابل در رقابت بوده است . يكى از مظاهر تمدن باستانى يمن ، سد بزرگ و تاريخى