خداوند وعدهء خود را به شما [ دربارهء پيروزى بر دشمن ] تحقق بخشيد آنگاه كه [ در آغاز جنگ ] به فرمان او دشمنان را مىكشتيد ، تا آنكه سست شديد و [ بر سر خالىكردن سنگر در جنگ احد ] با يكديگر به اختلاف و نزاع پرداختيد و پس از آنكه آنچه را دوست مىداشتيد [ پيروزى بر دشمن ] به شما نشان داد ، نافرمانى كرديد . بعضى از شما خواهان دنيا بودند و بعض ديگر خواهان آخرت ، سپس خداوند شما را [ به هزيمت و شكست ] از آنان منصرف ساخت تا شما را بيازمايد و او شما را بخشيد و خداوند به مؤمنان فضل و بخشش دارد . آيا چون آسيبى به شما [ در ميدان جنگ ] رسيد كه دو چندانش را [ در جنگ بدر بر دشمن ] رسانده بود ، مىگوييد : اين [ شكست ] از كجا است ؟ بگو : از ناحيهء خود شما است [ كه بر خلاف فرمان پيامبر ، سنگر را رها كرديد ] . خداوند بر هرچيز قادر است . « 1 » شكست در جنگ احد ، اعتبار نظامى مسلمانان را خدشهدار كرد و موجب شد كه دشمنان اسلام در اطراف مدينه جرأت توطئه بر ضدّ مسلمانان را بيابند . انتخاب آن برهه از زمان براى توطئه و طرح حمله به مدينه ، به خاطر ضعف نظامى مسلمانان « 2 » - به پندار آنان - بود . چند نمونه از اين توطئهها عبارت بود از : 1 . حملهء ناكام بنىاسد : به پيامبر اسلام اطلاع رسيد كه قبيلهء « بنىاسد » قصد حمله به مدينه را دارند . حضرت ، ابوسَلَمه را به فرماندهى يكصدوپنجاه نفر به منطقهء آنها روانه كرد و دستور داد پيش از آنكه دشمن فرصت حمله را بيابد بر او يورش ببرند . آنها با انتخاب مسير بيراهه و پيش روى سريع ، به سرزمين بنىاسد رسيدند . افراد قبيله غافلگير شده و گريختند . ابوسلمه با غنيمت و چند اسير به يثرب بازگشت . « 3 » اين پيروزى تا حدى اعتبار نظامى مسلمانان را بالا برد و منافقان و يهود و قبايل اطراف مدينه دريافتند كه بر خلاف پندار آنان ، مسلمانان از پا درنيامدهاند .
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 245
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص٢٤٥
هامش
( 1 ) . آلعمران ( 3 ) : آيات : 123 ، 132 ، 139 ، 140 ، 142 ، 143 ، 152 و 165 .
( 2 ) . واقدى ، پيشين ، ج 1 ، ص 342 .
( 3 ) . همان ، ص 340 - 343 ؛ محمدبنسعد ، الطبقاتالكبرى ، ج 2 ، ص 50 .