تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 244

نمونهء آن تحرك ناكام قبيلهء بنىاسد براى حمله به مدينه ، حادثهء « رجيع » و « بئر معونه » است . 5 . پس از بازگشت مسلمانان به مدينه ، ابرى از غم و اندوه ، بر شهر سايه افكند و يأس و نوميدى بر فضاى شهر حاكم شد . وسوسه‌هاى منافقان و يهود نيز كه جنگ روانى ابوسفيان در احد را در مدينه دنبال مىكردند ، بر اين وضع دامن زد . خداوند طى آيات سورهء آل‌عمران ، اين آثار را از ميان برد و روحيهء مسلمانان را تقويت نمود . به گفتهء ابن‌اسحاق ، شصت آيه از آيات اين سوره دربارهء جنگ احد نازل شده است . « 1 » خداوند در اين آيات راز شكست مسلمانان را يادآورى كرد و به آنان هشدار داد كه اگر « شكست نظامى » خورده‌اند نبايد نوميد شوند و « شكست‌روحى » نيز بخورند و نيز به آنان گوشزد كرد كه راز شكست آنها « عدم انضباط نظامى » و « توجه به مال دنيا » بود . اگر در بدر به يارى خدا پيروز شدند ، بدين علت بوده كه تنها براى خدا مىجنگيدند ، اما در اين جنگ به دنبال غنايم رفتند و شكست خوردند . اينك ترجمهء برخى از آيات سورهء آل‌عمران : خداوند شما را در « بدر » يارى كرد در حالىكه ناتوان بوديد . پس از خدا پروا كنيد تا شكر نعمت او را به‌جا آورده باشيد . و خدا و پيامبر را اطاعت كنيد تا در خور رحمت شويد . و سست نشويد و غمگين نگرديد كه شما برتريد اگر مؤمن باشيد . اگر [ در ميدان احد ] به شما زخمى رسيد به آن گروه [ كافران ] نيز در ميدان بدر جراحتى مانند آن وارد گرديد و ما اين روزها [ ى پيروزى و شكست ] را در ميان مردم مىگردانيم تا خدا كسانى را كه ايمان آورده‌اند ، باز شناسد و از ميان شما شاهدانى بگيرد و خدا ستمكاران را دوست نمىدارد . آيا پنداشته‌ايد كه وارد بهشت خواهيد شد درحالىكه خداوند هنوز مجاهدان از شما و صابران را مشخص نساخته است ؟ ! و شما پيش از آن‌كه با مرگ [ و شهادت در راه خدا ] رو به رو شويد ، آن را آرزو مىكرديد و اينك [ در جنگ احد ] آن را ديديد درحالىكه به آن مىنگريستيد .