تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 221

مساهمون:

ص٢٢١

فصل چهارم : تشكيل نيروهاى رزمى اسلام

درگيرىها

پيامبر اسلام در دوران اقامت و تبليغ در مكه ، در عمل تنها يك پيشواى الهى بود و فعاليتهاى او در هدايت و ارشاد مردم و مبارزهء فكرى و اعتقادى با مشركان و بت‌پرستان محدود مىشد . اما پس از استقرار در يثرب ، علاوه بر ابلاغ رسالت دينى و رهبرى مذهبى ، بايد رهبرى سياسى مسلمانان را نيز برعهده مىگرفت ؛ زيرا در مدينه وضع جديدى پيش آمده بود و او گامهاى نخست را در جهت پىريزى يك جامعهء نوين براساس تعليمات اسلام ، برمىداشت . از اين‌رو خطرها و مشكلات احتمالى را پيش‌بينى كرده ، به صورت يك رهبر سياسى آگاه ، شايسته و دورنگر ، چاره‌انديشى مىكرد . عقد پيمان برادرى ميان دو گروه از مسلمانان ، تنظيم و تصويب پيمان‌نامهء عمومى ، و نيز امضاى پيمان عدم تجاوز با يهود ، نمونه‌اى از اين اقدامات پيش‌گيرانه بود . سوره‌ها و آياتِ شامل احكام و دستورات سياسى و اجتماعى كه در مدينه نازل شد ، راهگشاى پيامبر در اين حركتهاى سياسى بود . چنان‌كه از طرف خداوند اجازهء جهاد و دفاع صادر شد « 1 » و به دنبال آن پيامبر صلى الله عليه و آله تصميم به تشكيل يك نيروى دفاعى گرفت . تشكيل اين نيرو از اين نظر اهميت داشت كه احتمال مىرفت ، مشركان مكه ( كه پس از هجرت ، دستشان

هامش
( 1 ) . « اذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِانَّهُمْ ظُلِمُوا وَ انَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِير . الَّذِينَ اخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَق . » ( حج ( 22 ) : 39 - 40 ) ؛ همچنين ر . ك : الميزان ، ج 14 ، ص 383 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 36 .