نگاه تو را به آسمان [ به انتظار وحى ] مىبينيم . اكنون تو را به سوى قبلهاى كه از آن خشنود باشى مىگردانيم ، پس روى خود را به سوى مسجدالحرام بگردان ، و هرجا باشيد روى خود را به سوى آن بگردانيد . اهلكتاب [ / يهود ] به خوبى مىدانند اين ، فرمانِ حقى است كه از ناحيهء پروردگارشان صادر شده است [ دركتابهاى خود خواندهاند كه پيامبر اسلام به سوى دو قبله نماز مىخواند ] و خداوند از اعمال آنها غافل نيست . « 1 » تغيير قبله كه استقلال مسلمانان را از اين نظر تأمين كرد ، براى يهود ، حادثهاى گران بود . آنها اين بار اين نغمه را ساز كردند كه چرا مسلمانان از قبلهء چند سالهء خود صرفنظر كردند ؟ خداوند پيش از فرمان تغيير قبله ، اين موضعگيرى آنها را به پيامبر گوشزد كرده ، پاسخ آن را براى او شرح داده بود كه مشرق و مغرب و تمام نقاط روى زمين مربوط به خداست و به هر سو كه او دستور دهد ، بايد نماز گزارد و هيچ نقطهاى داراى شرافت ذاتى نيست : به زودى نابخردانِ مردم مىگويند : چه چيز آنها [ / مسلمانان ] را از قبلهاى كه بر آن بودند ، برگردانيد ؟ ، بگو : مشرق و مغرب از آنِ خداست ، هركس را بخواهد به راه راست هدايت مىكند . « 2 » با اين پاسخ ، يهوديان ، ديگر بهانهاى براى تبليغ منفى نداشتند و با تغيير قبله ، پيوند مشترك ميان پيروان دو آيين قديم و جديد از بين رفت و اين دو گروه از هم جدا شده ، روابطشان تيره گرديد : [ براى اين گروه ] از اهل كتاب هر نشانه و دليلى بياورى ، از قبلهء تو پيروى نخواهند كرد و تو نيز هيچگاه از قبلهء آنان پيروى نخواهى كرد ، و آنها پيرو قبلهء يكديگر نيز نيستند و اگر
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 218
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص٢١٨
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 144 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) : 142 .