تو ، پس از اين آگاهى ، از هوسهاى آنان پيروى كنى ، بىشك از ستمكاران خواهى بود ! « 1 » از قرآن چنين استفاده مىشود كه در تغيير قبله از طرف خداوند ، علاوه بر خردهگيريهاى يهود ، آزمايش مؤمنان نيز مورد توجه بوده است كه تا چه حد ايمان و اخلاص دارند و در برابر فرمان خدا تسليم هستند : و ما قبلهاى را كه بر آن بودى ، تنها براى اين قرار داديم كه افرادى كه از پيامبر پيروى مىكنند از آنان كه [ به جاهليت ] باز مىگردند ، مشخص شوند ، و بىشك اين حكم جز براى كسانى كه خداوند آنها را هدايت كرده ، دشوار بود . و خداوند هرگز ايمان شما را ضايع نمىگرداند [ نمازهاى شما به سوى قبلهء سابق صحيح بوده است ] زيرا خداوند نسبت به مردم رحيم و مهربان است . « 2 » در برخى از روايات ، اين آزمايش چنين تفسير شده است كه مردم مكه هوادار كعبه بودند ، خداوند در مكه موقتاً بيتالمقدس را قبله قرار داد تا مؤمنان مخلص و مطيع ( كه بر خلاف ميل خود و صرفاً به پيروى از فرمان خدا و پيامبر به سوى آن نماز مىخواندند ) از افراد خودرأى و نافرمان باز شناخته شوند . اما در مدينه كه مردم بيشتر طرفدار بيتالمقدس بودند ، خداوند كعبه را قبله قرار داد تا اين دو دسته از هم مشخص شوند . « 3 »
تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 219
مساهمون: مهدى پيشوايى
ص٢١٩
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 145 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) : 143 .
( 3 ) . طباطبايى ، الميزان ( بيروت : مؤسسةالأعلمى للمطبوعات ، ط 3 ، 1393 ه . ق ) ، ج 1 ، ص 333 . براساس برخى روايات و نيز پارهاى گزارشهاى تاريخى ، پيامبر اسلام در مكه نيز كعبه را پشتسر قرار نمىداد ، ( وسايل الشيعة ، ج 3 ، ص 216 ، كتاب الصلاة ، ابواب القبلة ، حديث 4 ) بلكه آن را با بيتالمقدس در امتداد هم قرار داده به سوى هردو نماز مىگزارد . ( حلبى ، السيرةالحلبية ، ج 2 ، ص 357 . )