تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 215

مساهمون:

ص٢١٥

را دشمن‌ترين دشمنان مسلمانان معرفى مىكند ؛ « 1 » زيرا اين دو گروه ، اهل منطق و استدلال نبوده با كينه‌توزى ، از هر كارشكنى و مخالفت ، كوتاهى نمىكردند . علل و انگيزه‌هاى مخالفت يهود با اسلام را مىتوان در چند موضوع خلاصه كرد : 1 . تفكر نژادپرستانه يهود كه بر پيامبر اسلام رشك برده و پيامبرى كسى را كه از نسل يهود نيست ( عرب ) ، برنمىتابيدند . « 2 » 2 . آنان پيش از نفوذ اسلام در يثرب ، از موقعيت اقتصادى و اجتماعى بهترى در برخوردار بودند ؛ زيرا از راه حرفه و صنعت ، كشاورزى « 3 » و رباخوارى ، « 4 » اقتصاد شهر را در دست داشتند . از سوى ديگر با بهره‌بردارى از اختلافات بين اوس و خزرج ، قدرت آنان را تضعيف مىكردند و با اتحاد بنىقينقاع با خزرجىها ، و اتحاد بنىنضير و بنىقريظه با اوسىها ، به آتش اختلافات و جنگهاى قبيلگى آنان دامن مىزدند . « 5 » پس از هجرت با اتحاد اوس و خزرج در زير پرچم اسلام و افزايش روزافزون قدرت اسلام احساس كردند كه در آيندهء نه‌چندان دور ، قدرت منطقه از آنِ مسلمانان خواهد بود و آنان موقعيت خود را از دست خواهند داد . و اين ، براى آنان قابل تحمل نبود . 3 . علماى يهود در بين مردمِ خود اعتبار و حرمت بالايى داشتند و مردم عوام ، بىقيد و شرط ، از آنها پيروى مىكردند و حتى احكامى كه بر خلاف احكام خدا مىگفتند ، كوركورانه

هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) : 82 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) : 90 و 109 ؛ نساء ( 4 ) : 54 ؛ ابن‌هشام ، پيشين ، ج 2 ، ص 160 ؛ زينى دحلان ، پيشين ، ج 1 ، ص 176 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 1 ، ص 365 .
( 3 ) . بنى قينقاع به زرگرى اشتغال داشتند ( مونتگمرى وات ، محمد فىالمدينة ، تعريب : شعبان بركات ، بيروت : المكتبة العصرية ) ، و بازارى به نام آنها در مدينه وجود داشت ( ابن‌شبه ، تاريخ المدينة المنورة ، تحقيق : فهيم محمد شلتوت ، قم : دارالفكر ، ج 1 ، ص 306 ؛ ياقوت حموى ، معجم‌البلدان ، ج 4 ، ص 424 ) وبنىنضير و بنىقريظه در حومهء مدينه قلعه‌ها و مجتمعهاى مسكونى ايجاد كرده بودند و به كشاورزى و باغدارى اشتغال داشتند . ( ياقوت حموى ، پيشين ، ج 1 ، واژهء بنىنضير و بطحان ؛ نورالدين السمهودى ، وفاءالوفاء باخباردار المصطفى ، ( بيروت : دار احياء التراث العربى ، ط 3 ) ، 1401 ه . ق ، ج 1 ، ص 161 . )
( 4 ) . نساء ( 4 ) : 161 .
( 5 ) . ابن‌هشام ، السيرة النبوية ( قاهره : مطبعة المصطفى البابى الحلبى ، 1355 ه . ق ) ، ج 2 ، ص 188 .