نخستين گروه مسلمان يثرب
از نخستين سالهاى دعوت علنى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در مكه ، مردم يثرب توسط مسافران و زائران مكه ، از بعثت آن حضرت آگاهى يافته بودند . برخى از آنها در مكه با حضرت ديدار كرده ، مسلمان شده بودند اما اندكى بعد درگذشته يا كشته شده بودند « 1 » و درهرحال ، نتوانسته بودند افرادى را به اسلام جذب كنند . در سال يازدهم بعثت ، پيامبر ، شش تن از بزرگان خزرج را در موسم حج در منى ديد و آنها را به اسلام دعوت كرد . آنها به يكديگر گفتند : بدانيد اين همان پيامبر است كه يهوديان ما را از بعثت او بيم مىدادند ، اينك نبايد در پذيرش آيين او برما پيشدستى كنند . آنگاه اسلام آوردند و به پيامبر گفتند : ما قوم خود را در بدترين حال دشمنى و درگيرى گذاشتهايم ، اميدواريم خداوند به وسيلهء تو آنان را الفت دهد . اكنون ما به يثرب برمىگرديم و آنان را به اين آيين دعوت مىكنيم ، اگر آنان نيز اين دين را بپذيرند ، هيچ كس نزد ما عزيزتر از تو نخواهد بود . اين گروه پس از بازگشت به يثرب مردم را به اسلام دعوت كردند ؛ چيزى نگذشت كه زمزمهء اسلام در يثرب ، پيچيد و خانهاى نبود كه در آن سخن از پيامبر نباشد . « 2 » .
پيمان نخست عقبه
در سال دوازدهم بعثت ، دوازده نفر از يثربيان در موسم حج در پاى « عقبهء منى » « 3 » با رسول خدا صلى الله عليه و آله بيعت كردند ، « 4 » از اين گروه ، ده نفر خزرجى و دو نفر اوسى بودند و اين نشان مىداد كه اين دو قبيله كينههاى گذشته را فراموش كرده دوش به دوش هم زير پرچم اسلام گرد مىآيند .