تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 190

مساهمون:

ص١٩٠

بودند و از وضع مالى بهترى برخوردار بودند ، « 1 » گاه و بىگاه كه بين آنان و اوس و خزرج مشاجره رخ مىداد ، يهوديان به آنان مىگفتند : « به زودى پيامبرى خواهد آمد و ما پيرو او خواهيم شد و به كمك او شما را مثل قوم عاد و ارم نابود خواهيم كرد . » « 2 » چون يهودىها سطح فرهنگى بالاترى داشتند و بت‌پرستها به ديدهء احترام به آنان مىنگريستند سخن آنها را در اين زمينه باور مىكردند و چون اين تهديدها تكرار شده بود ، موضوع كاملًا در ذهن اوس و خزرج جا گرفته زمينهء ذهنى براى ظهور پيامبر اسلام در ميان مردم يثرب آماده بود . 2 . از سالها پيش ، بارها جنگ و خونريزى بين اوس و خزرج رخ داده بود كه آخرين آنها جنگ « بُعاث » بود . اين درگيريها تلفات و ضايعات زيادى براى هر دو طرف به بار آورده بود و هر دو گروه به ستوه آمده ، خواهان آشتى بودند ، اما شخص معتبر و بىطرفى نبود كه آنها را آشتى بدهد . عبدالله‌بن‌ابىّ كه از بزرگان خزرج بود ، در جنگ بعاث بىطرفى اختيار كرده بود و مىخواست طرفين را آشتى داده به هردو گروه رياست كند و مقدّمات تاجگذارى او فراهم شده بود . « 3 » اما ديدارهاى اوس و خزرج با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله در مكه ، ( كه به زودى خواهيم گفت ) مسير حوادث را عوض كرد و عبدالله‌بن‌ابَىّ موقعيت خود را از دست داد .

هامش
( 1 ) . مونتگمرى وات ، محمد فىالمدينة ، تعريب : شعبان بركات ( بيروت : منشورات المكتبة العصرية ) ، ص 294 . مىگويند : در برابر 13 قلعه و مجتمع مسكونى قبايل عرب در يثرب ، پيش از ورود اوس و خزرج ، يهوديان 59 قلعه و مجتمع مسكونى داشتند ! ( پيشين ، ص 293 ؛ وفاءالوفاء ، ج 1 ، ص 165 . ) و اين ، ميزان فاصلهء زندگى اين دو دسته را نشان مىدهد .
( 2 ) . ابن‌هشام ، پيشين ، ج 2 ، ص 70 ؛ طبرى ، پيشين ، ج 2 ، ص 234 ؛ بيهقى ، دلائل‌النبوة ، ترجمهء محمود مهدوىدامغانى ( تهران ، مركز انتشارات علمى و فرهنگى ، 1361 ) ، ج 2 ، ص 128 ؛ ر . ك : ابن شهرآشوب ، مناقب آل ابىطالب ، ج 1 ، ص 51 ؛ طبرسى ، اعلام‌الورى ، ص 56 . يهوديان كه از بعثت پيامبر اسلام بدين‌گونه پيش‌گويى مىكردند ، پس از بعثت پيامبر اسلام ، به دشمنى با او برخاستند . از اين‌رو قرآن به آنان چنين اعتراض مىكند : « و هنگامى كه از طرف خداوند كتابى براى آنها [ بنىاسرائيل ] آمد كه مطابق نشانه‌هايى بود كه با خود داشتند ، و پيش از آن به خود نويد پيروزى بركافران مىدادند [ كه به كمك او بر دشمنانشان پيروز گردند ] با اين همه هنگامى كه اين كتاب و پيامبرى كه از قبل شناخته بودند ، نزد آنها آمد ، به او كافر شدند . لعنت خدا بركافران باد ! » ( بقره ( 2 ) : 89 . )
( 3 ) . طبرسى ، پيشين ، ص 57 .