نخستين فردى بود كه به پيامبر گرويد ؛ « 1 » « 2 » زيرا طبيعى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله پس از بازگشت از حراء ، آيين خود را نخست با خديجه كه همسرش بود و على كه عضو آن خانه و پرورشيافتهء آن حضرت بود در ميان بگذارد و آن دو كه صدق ، پاكى و نشانههاى نبوت محمد صلى الله عليه و آله را بهتر از هركس ديگر مىدانستند و مىشناختند ، او را تصديق كنند .
دلايل پيشگامى على عليه السلام
با توجه به آنچه گفته شد اگر هيچ سندِ حديثى يا تاريخى ، اين موضوع را تأييد نمىكرد ، باز هم اثبات آن ، چندان كار دشوارى نبود ، درعينحال اسناد و شواهد فراوانى ، اين موضوع را تأييد مىكنند . بهعنوان نمونه ، تعدادى از آنها عبارتند از :
1 . پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله به پيشگامى على عليه السلام در اسلام تصريح كرده و در ميان جمعى از مسلمانان فرموده است : « نخستين كس از شما كه در روز رستاخيز با من در كنار حوض [ كوثر ] ملاقات مىكند ، پيشقدمترين شما در اسلام ، علىبنابىطالب است . » « 3 »
هامش
( 1 ) . ابنهشام مسلمانان اوليّه را تا نفر هشتم ، بدين ترتيب نقل مىكند : « على ، زيدبنحارثه ، ابوبكر ، عثمان بن عفّان ، زُبير بن عوّام ، عبد الرحمن بن عوف ، سعد بن وقّاص و طلحة بن عبيدالله . » ( السيرةالنبوية ، ج 1 ، ص 262 - 369 . )
( 2 ) . چنانكه گفتيم چون على عليه السلام از كوچكى يكتاپرست بود و هرگز به بتپرستى آلوده نبود ، مسلمانشدن او به معناى دست كشيدن از بتپرستى نبود ، ( در حالى كه در مورد ساير ياران پيامبر چنين بود ) بلكه او در واقع آيين اسلام را كه براساس همان يكتاپرستى استوار بود ، بهعنوان آيين آسمانى پذيرفت . زينى دحلان مىنويسد : « على هرگز سابقهء شرك نداشت ؛ زيرا او همچون يكى از فرزندان رسول خدا ، همراه آن حضرت و تحت كفالت او بود و در همهء امور از او پيروى مىكرد . در حديث آمده است كه سه نفر هرگز كفر نورزيدند : مؤمن آل يس ، علىبنابىطالب ، و آسيه - همسر فرعون - » ( السيرةالنبوية ، ج 1 ، ص 92 . ) ابنسعد دربارهء على عليه السلام روايت مىكند كه لم يعبد الأوثان قطّ لصغره ( الطبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 21 . ) و ابنحجر هيتمىمكى ( م 974 ه . ق ) ، پس از نقل اين جمله از ابنسعد ، مىگويد : ومِنْ ثَمَّ يقال فيه كرّمالله وجهه . ( الصواعق المحرقة ، الباب التاسع ، ص 120 . ) در مورد سنّ على عليه السلام هنگام پذيرش اسلام ، ر . ك : شرح نهجالبلاغهء ابنابىالحديد ( ط مصر ) ، ج 13 ، ص 234 ، 235 .
( 3 ) . اولكم وروداً علىّالحوض ، اوّلكم اسلاماً علىّبنابىطالب . ( ابنعبدالبرّ ، الأستيعاب فى معرفة الأصحاب ، در حاشيهء الاصابة ( بيروت : دار احياء التراث العربى ، ط 1 ، 1328 ه . ق ) ، ج 3 ، ص 28 ؛ ابنابىالحديد ، پيشين ، ج 13 ، ص 229 ؛ ر . ك : الحاكم النيشابورى ، المستدرك علىالصحيحين ، تحقيق : عبد الرحمن المرعشى ( بيروت : دارالمعرفة ، ط 1 ، 1406 ه . ق ) ، ج 3 ، ص 17 ؛ خطيب بغدادى ، تاريخ بغداد ( بيروت : دارالكتاب العربى ) ، ج 2 ، ص 81 ؛ حلبى ، پيشين ، ج 1 ، ص 432 . در برخى از روايات ، به اين صورت نقل شده است : اول هذه الأمّة وروداً علىّالحوض اوّلها اسلاماً علىبنابىطالب رضىاللّه تعالى عنه . ( حلبى ، همان ، ص 432 . )