چون ترس از ابراهيم برفت و مژده بر او آمد ، با ما دربارهء قوم لوط مجادله مىكرد * ابراهيم بسيار شكيبا ، تضرعكننده و توبهكننده بود * اى ابراهيم ! از اين درگذر كه فرمان پروردگارت آمده ، و آنها را عذاب بىبازگشتى فرا رسيده است .
جدالى را كه خداوند از آن خبر مىدهد ، جدال ابراهيم ( ع ) با فرشتگان مأمور عذاب بوده ، و آن هنگامى به وقوع پيوسته كه فرشتگان آن حضرت را آگاه كرده بودند كه خداوند ايشان را مأمور هلاكت قوم لوط كرده است . ابراهيم از ايشان مىپرسد : اگر در ميان آن شهر گروهى از مسلمانان باشند ، بازهم مردمان آنجا را هلاك مىكنيد ؟
و در روايتى آمده است كه ابراهيم ( ع ) پرسيد : اگر در آنجا پنجاه نفر مسلمان ساكن باشند ، ايشان را هلاك مىكنيد ؟
فرشتگان پاسخ دادند : اگر پنجاه نفر باشند ، البته كه نه .
پرسيد : اگر چهل نفر ؟
گفتند : اگر چهل نفر هم باشند ، نه .
پرسيد : اگر سى نفر ؟
فرشتگان گفتند : اگر سى نفر هم باشند نه !
و همينطور ادامه داد تا آنجا كه پرسيد : اگر در ميان آنها ده نفر مسلمان باشد چطور ؟
فرشتگان گفتند : حتى اگر ده نفر مسلمان در ميان آنها باشند ، هلاكشان نمىكنيم .
و از همين لفظ قرآن كه مىفرمايد
قالَ إِنَّ فِيها لُوطاً
مشخص مىشود كه تنها حضرت لوط بوده است ، و فرشتگان گفته بودند كه حتى اگر يك نفر مسلمان باشد آنها را عذاب نخواهيم كرد ، اين بود كه ابراهيم به آنها فرمود : لوط كه در ميان آنهاست ، و بلافاصله فرشتگان گفتند : او را نجات مىدهيم .
دلسوزى و عطوفتى كه حضرت ابراهيم ( ع ) نسبت به قوم لوط ابراز داشته و كوششى را كه آن حضرت براى دفع عذاب از ايشان به كار برده است مورد تمجيد و تعريف خداى تعالى قرار گرفته و فرموده است :
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ
.