2 - اينكه جمله
إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا
شرط حقيقى نيست از باب توسع در بلاغت كه بايد از محرمات پرهيز كرد و ايمان آورد و اعمال صالحه را بجا آورد ديگر مجاز هستند در ساير امور .
و اين دو جواب هم به نظر نميآيد اولا انضمام غيره و تقدير خلاف ظاهر است و ثانيا بر فرض انضمام شرطيت ثابت نميشود و محذور بجاى خود باقيست و اما نفى شرطيت آن هم اگر خلاف نص آيه شريفه نباشد مسلما خلاف ظاهر است سيما با اين تكرارات .
( و اما اشكال سوم )
ما بايد آنچه به نظر ميرسد در مفاد آيه شريفه و از بعض اخبار وارده از ائمه اطهار عليهم السلام هم ميتوان استفاده كرد و منافات با ظاهر آيه هم نداشته باشد بيان كنيم تا رفع جميع اشكالات بشود و اللَّه العالم و اين بعد از بيان دو مقدمه است مقدمه اول اينكه بنده در جميع حركات و سكنات و رفتار و كردارش بايد در تحت اطاعة مولى باشد
عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ
نحل آيه 75 ، و دين مقدس اسلام هم براى هر جزئى و كلى امور حكم قرار داده از احكام تكليفيه و احكام وضعيه جعليه .
مقدمه دوم اينكه گذشت كه بعضى از مؤمنين به كلى دست كشيدند از لذائذ دنيوى و فقط بعبادت كه جنبه رهبانيت است پرداختند و خداوند آنها را منع فرمود بعد از اين دو مقدمه مىگوييم مفاد آيه شريفه اينست كه خطاب بمؤمنين كه توقعى كه از شما هست و وظيفهاى كه داريد فقط سه چيز است : ايمان و تقواى از محرمات و اتيان باعمال صالحه ديگر در باقى امور مرخصيد باكى بر شما نيست از منافع دنيوى بهره بردارى كنيد .
فعلا در مقام بيان جملات آيه شريفه
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ