مختصّ بذات مقدس حق است چنانچه از آيه شريفه
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
« 1 » ( خداوند آنچه بخواهد محو و اثبات مىكند و اصل كتاب نزد اوست ) نيز استفاده مىشود و در بعض اخبار « 2 » دارد كه لوح محفوظ لوحى است از ياقوت حمراء بين دو چشم اسرافيل و هر گاه پروردگار تبارك و تعالى تكلّم كند لوح بجبين او برخورد نموده پس در آن نظر كند و آنچه در اوست بجبرئيل وحى نمايد و بالجمله بايد گفت لوح محفوظ از متشابهات و علم قطعى آن را به خدا و راسخون در علم بايد ردّ نمود ولى آنچه محتمل و به نظر نزديكتر است اينست كه لوح محفوظ همان روح مقدس پيغمبر خاتم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و عقل كل بوده باشد كه باصطلاح حكماء صادر اول و عقل اولش گويند كه خداوند جميع علوم و كمالات را بقلم قدرت در او قرار داد و تمام قرآن به او القاء و در لوح او محفوظ گرديد و شايد آيه شريفه
وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ
« 3 » كه مشعر است به اينكه بدون واسطه قرآن را از خداوند حكيم عليم فرا گرفته ، اشاره به اين باشد و همچنين محتمل است مراد از امّ الكتاب كه مقصود اصل كتاب و حقيقت آن است نيز وجود مقدس آن حضرت باشد و اين اولين مرتبه نزول قرآن است كه از صقع شامخ الهى بنور مقدس نبوى القاء گرديده و در همين مرتبه است كه از نور آن حضرت بانوار مقدسه ائمه اطهار افاضه شده و بعيد نيست بتوان اين معنى را از آيه شريفه
إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ
استفاده نمود مرتبه دوم نزول قرآن نازل شدن به بيت المعمور است چنانچه در كافى « 4 »
هامش
( 1 ) . سوره رعد آيه 9
( 2 ) . تفسير صافى جزء هشتم
( 3 ) . سوره نمل آيه 6
( 4 ) . كتاب فضل القرآن حديث 6