دنيا آنان را اراده نمود ولى ايشان نخواستند ، و آنان را اسير نمود پس نفوس خود را بفديه داده و از اسارت دنيا رهايى يافتند و امّا كار اهل تقوى در شب اينست كه قدمهاى خود را بر روى زمين گسترده و اجزاء قرآن را با ترتيل و تامل و انديشه تلاوت ميكنند ، نفوس خود را بواسطه تلاوت و تدبر در قرآن محزون نموده و درمان و دواى دردشان را از آن ميجويند پس هر گاه به آيهاى ميگذرند كه در آن تشويق است از جهت اميدوارى مايل و ساكن بجانب آن ميشوند و نفوس آنان با شوق به آن نظر ميكنند گويا پاداشى كه آيه از آن خبر ميدهد در برابر چشم است ، و هر گاه به آيهاى ميگذرند كه در آن تخويف و تهديد است گوشهاى دلشان را بجانب آن متوجه نموده و گمان ميكنند زفير و شهيق دوزخ ( صداى توقّد و تنفّس آن ) در بيخهاى گوششان طنينانداز است ، ايشان در پيشگاه الهى قدشان را براى ركوع خم نموده و پيشانيها و كفهاى دست و زانوها و اطراف پاهايشان را بر زمين ميگسترانند و از خداى تعالى آزادى خود را از آتش طلب ميكنند .
و اما در روز ، بردباران و دانايان و نيكان و پرهيزكارانند ، خوف از خدا اجسام آنان را لاغر نموده چنانچه تير بواسطه تراشيدن باريك و لاغر مىشود ، هر كه به آنها بنگرد گمان مىكند بيمارند و حال آنكه ايشان مرضى ندارند و ميگويد : خللى در عقل ايشان پيدا شده و حال آنكه امر بزرگى اينان را مضطرب ساخته ، به عمل اندك خوشنود نشوند ، و عمل بسيار را بسيار نشمارند ، ايشان نسبت به خود متّهم و بدبين و از كارهايشان بيمناكند كه مبادا تقصير و كوتاهى در آنها نموده باشند ، هر گاه يكى از آنان ستوده شود ، از آنچه درباره او گفته مىشود ميترسد و ميگويد من بخودم از ديگران داناترم و خدا از من به من داناتر است ، پروردگارا مرا به آنچه ميگويند مؤاخذه مكن و مرا بهتر از آنچه گمان مىكنند قرار ده و آنچه نميدانند بر من ببخش .
اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 446
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص٤٤٦