تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 986

مساهمون:

ص٩٨٦

فسن

- [ به وزن رسن ] « 1 » همان فسان كه گذشت بمعنى اول [ 1 ] خواجه سلمان گويد : شعر
دمبدم غمزهء تو بر دل من تيرزنست * راست مانندهء تيغى كه زنى بر فسنى

فنجيدن

- [ بعد از فاء نون . به وزن رنجيدن ] يعنى خود را كشيدن قبل از تب يا بواسطهء ماندگى و خمار [ 2 ] .

فروتن

- يعنى متواضع . مثالش حكيم انورى گويد : بيت « 2 »
خورشيد سرفكنده و مه خويشتن‌شناس * مريخ نرم‌گردن و كيوان فروتن است

فنودن

- [ به وزن غنودن ] بمعنى فريفته شدن باشد و بمعنى توقف كردن و استادن در گفتار و رفتار نيز آمده .

فوران

- [ به وزن كوران ] قنوج را گويند و فورانيان يعنى قنوجيان و پوران - بباى فارسى - نيز گويند [ 3 ] چنان كه « 3 » شيخ نظامى گويد : بيت
نبرده جهاندار فرخ بنرد * خبر ده كه بافور فوران چه كرد

فوژان

- [ به زاى فارسى . به وزن كوران ] بانگى عظيم باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
ز سهم زهرهء مريخ آب گردد اگر * بر آسمان زند از قهر كين تو فوژان

فروردين

- ماه اول سال فارسيان باشد كه مدت ماندن آفتاب باشد در برج حمل و آن را فروردجان نيز گويند . مثالش استاد معزى گويد : بيت « 2 »
باد در بخشش مبارك دست راد او چنانك « 4 » * در بهاران « 5 » خدمت او را ابر فروردين كند
و نيز روز نوزدهم « 6 » ماه را گويند . مثال اين معنى و معنى اول نيز مسعود سعد گويد : بيت « 2 »
فروردينست و روز فروردين * شادى و طرب را كند تلقين
و نام ملكى نيز باشد كه تدبير امور و مصالح ماه فروردين به او متعلق است .

فرودين

- [ به وزن انگبين ] همان فروردين « 7 » باشد كه گذشت . مثالش امير معزى گويد :
هامش
( 1 ) - « س » : كه همان . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - اصل : چنانچه . ( 4 ) - « س » « الف » : چنان كه . ( 5 ) - « س » : بهان . ( 6 ) - بجز « ب » : دهم . ( 7 ) - « س » « الف » : فرودين . ( متن از « ب » است ) .
( 1 ) يعنى سنگى كه بدان كارد و غيره تيز كنند . ( 2 ) رجوع به فراشيدن شود . ( 3 ) بمناسبت آنكه شاه قنوج را لقب « فور » است . ( حاشيهء برهان تصحيح دكتر معين ) .