و غيره سازند و زنان بر دست كنند [ 1 ] و بمعنى زهره و يارا نيز آيد . مثالش مهستى گويد بهر دو معنى :
بيت
جز زهره كرا زهره كه بوسد پايش * جز ياره كرا ياره كه بوسد دستش
و در فرهنگ بمعنى مركبى از ادويهء ملينه كه اطباء به جهت مسهل سازند نيز آورده [ 2 ] و شاهد اين بيت عمادى شهريارى [ آورده ] :
[ بيت ]
از اشك چو ياقوت و زر بررخ خويش * اين خستهجگر مفرح و ياره كند
و حكيم انورى نيز مؤيد اين معنى گويد :
[ بيت ]
زمانه جمله چو بيمار بيم حادثهاند * ز پاس و بأس توشان ياره باد و معجون باد
ياوه
- [ بفتح واو ] و يافه - هر دو بمعنى گمشده . و هذيان و هرزه و بيهوده باشد .
بمعنى اول امير خسرو [ گويد ] :
[ بيت ]
گفت با شه كه من بدولت شاه * يافتم هرچه ياوه گشت ز راه
و بمعنى دوم استاد ابو شكور فرمايد :
[ بيت ]
نبايد كه خسرو بود ياوهگوى * بدشمن دهد ياوهگوى « 1 » آبروى
و بمعنى سوم شاعر گويد :
بيت
ابر باشد كه ياوه مىگريد * رعد باشد كه خيره مىخندد
و فخر الدين نيز به اين معنى گويد :
[ بيت ]
مكن غمگين بياوه خويشتن را * مده در خويشتن راه اهرمن را
يك دانه
- يعنى گردنبند مرواريد كه
هامش
( 1 ) - بجز « غ » : ياوگوى .
( 1 ) سوار ( عربى ) و يارق معرب آنست ( برهان ) . و در برهان معنى طوق هم دارد .
( 2 ) معرب آن يارج مشهور به ايارج ( برهان ) و در برهان معنى مقدار و اندازه هم دارد . ( اياره ، مصحف اماره . حاشيهء برهان ) .