تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1552

مساهمون:

ص١٥٥٢
گرانمايه . - - و اين لغت در باب باء [ 1 ] نيز گذشت - - .

يب

- [ بفتح ياء ] تير باشد [ 2 ] . كذا فى التحفه .

ياب

- يعنى يابنده . و امر بيافتن [ 3 ] . مثال معنى اول حكيم خاقانى : [ بيت ]
على دلى كه بملك يزيديان قلمش * همان كند كه بدين ذو الفقار نصرت ياب
مثال معنى دوم سراج راجى گويد : بيت
خواهى كه نام جوئى از آن نامجوى جوى * خواهى كه كام يا بى از آن كامياب ياب

مع التاء

يوت

- [ بضم ياء ] مرگ عام ستوران باشد چنان كه « 1 » مرگ عام انسان را و با گويند . كذا فى المؤيد .

مع الجيم

يفتنج « 2 »

- [ بفتح ياء و تا و سكون فاء و نون ] مارى باشد كه در باغها بود و گزند نرساند . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
دعا و مدح او را ورد خود ساز * كه افعى با تو باشد كم ز يفتنج
و بجاى - فاء غين معجمه - نيز به نظر رسيده [ 4 ] و ابو الحسن شهيد نيز گويد : [ بيت ]
مار يفتنج « 2 » اگرت دى بگزيد * نوبت مار افعيست امروز

ياسج

- [ بفتح سين مهمله ] تير باشد . و در مؤيد - بجيم فارسى - [ 5 ] آمده . مثالش مجير بيلقانى گويد : بيت
بدست بندگانت در كمان شد ابر نيسانى * كه از وى ياسج و يغلق همىباريد چون باران
و در يكى از نسخ تير باشد كه پادشاهان نام خود بر آن نويسند و ياسيج نيز گويند - بزيادهء ياء - چنان كه منوچهرى گويد :
هامش
( 1 ) - اصل : چنانچه . ( 2 ) - « س » : يفنج .
( 1 ) يعنى : بوب . ( 2 ) تير پيكان‌دار باشد . ( برهان ) . ( 3 ) بمعنى نابود و هرزه و بىماحصل و بمعنى ضايع و بكارنيامدنى باشد . ( برهان ) . ( 4 ) يعنى يغتنج . ( 5 ) يعنى : ياسچ .