تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1542

مساهمون:

ص١٥٤٢
اما صاحب تحفه هروانه‌گه را به اين معنى آورده و به اين بيت فردوسى متمسك « 1 » نموده : [ بيت ]
بفرمود كاين را بهروانه گه * برند و كنندش همان جا تبه
و در نسخهء حليمى هروانه بمعنى شكنجه و دار الشفاء هر دو آورده و بيت فردوسى مذكور شاهد معنى اول ازينروى مىتواند بود .

هزينه

- [ به وزن خزينه ] خرج باشد و در سامى فى الاسامى خرج زن باشد از نان و غيره . مثالش حكيم فردوسى فرمايد بمعنى اول : بيت
هزينه باندازهء گنج كن * دل از بيشى گنج بىرنج كن
بمعنى دوم ابو الفرج گويد : شعر
همه عالم عيال جود ويند * او دهدشان هزينه و كابين
و در نسخهء ميرزا بمعنى هرروزه آمده كه به عربى ورد گويند .

هوبره « 2 »

- [ بباى موحده و راى مهمله . به وزن بوزده ] مرغى است كه گوشت آن در غايت لذت باشد و بتازى حبارى گويند . و هبره - بحذف واو - نيز گويند [ 1 ] .

هريوه

- در فرهنگ بسه معنى آورده : اول منسوب به هرى باشد . مثالش لامعى جرجانى گويد : [ بيت ]
درآمدند نشابورى و هريوه دو پير * دو فاسقند شده مشتهر بمستورى
دوم زن فاحشه . مثال اين معنى اين قطعهء ابو الحسن شهيد آورده : بيت
چند بردارد آن هريوه خروش * نشود باده بر سرودش نوش راست گوئى كه در گلوش كسى * پوشكى را همى بمالد « 3 » گوش
و بمعنى اول نيز مىتوان برد و بمعنى زر خالص نيز آورده .

هاله

- [ بفتح لام ] در فرهنگ بمعنى مفتن « 4 » و مفسد باشد و بمعنى رنگ كه به عربى لون گويند نيز آورده . مؤيد اين دو معنى دو بيت اديب صابر آورده كه :
هامش
( 1 ) - « س » : متمسك . ( 2 ) - « س » : هومره . ( 3 ) - « س » ندارد . ( 4 ) - « س » : مغلق .
( 1 ) و بتركى توغدرى .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1542 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )