تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1419

مساهمون:

ص١٤١٩

نسپاس

- [ بفتح نون ] مختصر ناسپاس باشد [ 1 ] . مثالش حكيم فردوسى فرمايد : شعر « 1 »
بدين بخششت كرد بايد پسند * مكن جانت « 2 » نسپاس و دل را نژند *

نلكس

- [ بكسر نون و كاف و سكون لام ] سر ديوار باشد كه آن را نالكس نيز گويند و بلكس نيز به اين معنى است - - و در باب باء گذشت - - .

نبس

- [ به وزن نفس ] بمعنى دخترزاده باشد كه نبسه نيز گويند كذا فى الفرهنگ مثالش اين بيت امير خسرو آورده كه در مدح شاه شهدا گفته : شعر « 1 »
صفت ذات او همين نه بسست * كه رسول خداى را نبس است

مع الشين

ناغوش

- [ بضم غين معجمه ] همان باغوش - - كه در باب باء گذشت - - يعنى سر به آب بردن و غوطه خوردى . مثالش استاد لبيبى فرمايد : بيت
گرد گرداب مگرد اى كه ندانى تو شنا * كه شوى غرقه چو ناگاهى ناغوش خورى

نكوهش

- [ بفتح نون و ضم كاف تازى و كسر هاء ] ندامت و سرزنش باشد [ 2 ] . مثالش ابو شكور فرمايد : شعر « 1 »
اگر روزى از تو پژوهش كنند * همه مردمانت نكوهش كنند

نوش

- در نسخهء ميرزا بمعنى پازهر آمده . مثالش مولانا جامى گويد : شعر « 1 »
چو كسب علم كردى در عمل كوش * كه علم بىعمل زهريست بىنوش
و شمس فخرى گويد عسل است و گفته :
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : جانب .
( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) و معنى عيب گفتن و مذمت كردن نيز در برهان دارد .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1419 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )